TRUNG QUỐC – NHẬT BẢN CĂNG THẲNG VỀ NGOẠI GIAO SAU TUYÊN BỐ CỦA CỰU THỦ TƯỚNG ABE CẢNH BÁO BẮC KINH XÂM LƯỢC ĐÀI LOAN

0
26
Cựu Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe

Hôm 1/12/2021, phát biểu trước một diễn đàn do Viện Nghiên cứu Chính sách Quốc gia Đài Loan tổ chức, cựu Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe nói rằng, cụm đảo Senkaku – mà Trung Quốc gọi là quần đảo Điếu Ngư – các đảo Sakishima và đảo Yonaguni chỉ cách Đài Loan 100 kilomet.
Ông nói thêm rằng một cuộc xâm lược vũ trang vào Đài Loan sẽ là một mối nguy hiểm nghiêm trọng đối với Nhật Bản.
“Tình trạng khẩn cấp ở Đài Loan là tình trạng khẩn cấp của Nhật Bản, và vì vậy cũng là tình trạng khẩn cấp đối với liên minh Nhật Bản-Hoa Kỳ. Những người ở Bắc Kinh, đặc biệt là Chủ tịch Tập Cận Bình, không bao giờ được hiểu lầm khi nhìn nhận điều này”, ông Abe nói.
Nhật Bản là nơi có các căn cứ quân sự lớn của Hoa Kỳ, bao gồm cả đảo Okinawa ở phía nam, cách Đài Loan một chặng bay ngắn, điều này sẽ rất quan trọng đối với bất kỳ sự hỗ trợ nào của Hoa Kỳ khi xảy ra cuộc tấn công của Trung Quốc.
Theo ràng buộc pháp lý, Hoa Kỳ phải cung cấp cho Đài Loan các phương tiện để tự vệ, song vẫn còn có sự mập mờ về việc liệu Mỹ có điều lực lượng đến trợ giúp Đài Loan trong cuộc chiến với Trung Quốc hay không.
Tháng trước, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cũng từng tuyên bố rằng Mỹ và các đồng minh sẽ có “hành động” nếu Trung Quốc sử dụng vũ lực để thay đổi hiện trạng đối với Đài Loan, nhưng không nói cụ thể đó là hành động gì.
Ông Abe, người rời chức vụ thủ tướng Nhật năm ngoái, là người đứng đầu phe lớn nhất của Đảng Dân chủ Tự do cầm quyền và vẫn có ảnh hưởng trong đảng.

Phản ứng của Trung Quốc

Ngay sau tuyên bố của cựu Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe
Bà Hoa Xuân Oánh, người từng làm phát ngôn viên Bộ Ngoại giao, này giữ chức Thứ trưởng, đã nói với Đại sứ Nhật Bản bị triệu đến gặp giới chức Trung Quốc vì phát biểu của ông Abe.
Bà Hoa đã nói với đại sứ Hideo Tarumi tại Bắc Kinh rằng “ông Abe can thiệp thô bạo vào tình hình nội bộ Trung Quốc” bằng phát biểu về Đài Loan.
Theo Bộ Ngoại giao TQ, ông Shinzo Abe đã “ủng hộ Đài Loan độc lập”, điều trái với “các nguyên tắc cơ bản của ngoại giao quốc tế”.
Trước đó, phát biểu của đường video với cử tọa ở Đài Loan, cựu thủ tướng Shinzo Abe cảnh báo Trung Quốc rằng “cuộc xâm lăng Đài Loan sẽ là hành
động tự sát về kinh tế”, theo các báo Japan Times, và thông tấn quốc tế.
Đây là phát biểu quan trọng nhất của một nhân vật cao cấp trong chính trường Nhật Bản về Đài Loan và nguy cơ hòn đảo bị tấn công, theo Bloomberg hôm 02/12.
Ông Shinzo Abe từ chức năm ngoái nhưng vẫn có vị trí quan trọng trong chính trị Nhật Bản.
Ông cũng gọi cuộc xâm lăng của Trung Quốc, nếu xảy ra, “là phiêu lưu quân sự”.

Quan hệ Nhật Bản – Trung Quốc đi đến căng thẳng?

Các lãnh đạo ngành ngoại giao Trung Quốc cũng phê phán “phát biểu vô trách nhiệm từ Nhật Bản”, quốc gia mà theo một số phương án khủng hoảng, sẽ có thể ủng hộ Đài Loan bằng quân sự nếu đảo quốc bị Trung Quốc tấn công.
Ngoài ra, ông Abe còn cho rằng “một cuộc xâm lăng quân sự vào Đài Loan sẽ là đe dọa nghiêm trọng cho Nhật Bản”. Thủ tướng đương nhiệm của Nhật, Fumio Kishida nói căng thẳng ở Eo biển Đài Loan sẽ có thể trở thành vấn đề ngoại giao nghiêm trọng mà nước ông phải đối mặt.
Ông Kishida nói Nhật Bản cần tìm cách hợp tác với Đài Loan và các quốc gia cùng chia sẻ các giá trị tự do, dân chủ và pháp quyền, theo Bloomberg.
Năm 1972, Nhật Bản cắt quan hệ với Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan), và ra Thông cáo chung với CHND Trung Hoa, đặt nền tảng cho quan hệ ngoại giao song phương.
Tuyên bố chung này có điều khoản nói về Đài Loan, lãnh thổ từng bị Đế quốc Nhật chiếm đóng.
Năm 1992, Nhật Hoàng Akihito thăm Trung Quốc, đánh dấu chuyển biến tích cựu sau nỗ lực của hai nước qua nhiều thập niên nhằm thúc đẩy quan hệ.
Năm 1998, hai nước ra Tuyên bố chung Trung – Nhật về quan hệ song phương. Nhưng gần đây, việc xoay trục an ninh của Hoa Kỳ sang Đông Á nhằm ngăn sự vươn ra của Trung Quốc tới các vùng biển xa ở Thái Bình Dương, và chuyển biến trong cách nhìn của ông Tập Cận Bình về tương lai Đài Loan có tác động lớn tới định hướng của Nhật Bản.
Trong sáu kịch bản mà một chuyên đề của Reuters công bố gần đây, thì các kịch bản xấu nhất khi Trung Quốc “khóa hàng rào hải quan” xung quanh Đài Loan, hoặc trực tiếp tấn công Đài Loan, đều khiến Nhật Bản vào cuộc.
Ví dụ, kịch bản 3 dự kiến “Hoa Kỳ đẩy mạnh việc giao nhận vũ khí tối tân cho Đài Loan còn Nhật Bản sau khi công khai xác nhận hỗ trợ Hoa Kỳ trong việc trợ giúp Đài Loan, đã đưa các đơn vị bộ binh và hải quân tới các hòn đảo phía nam của Nhật để tập luyện việc đổ bộ từ biển vào, ứng cứu Đài Loan”.
Trong kịch bản 4, “Bắc Kinh tấn công vào các căn cứ của Mỹ đặt tại Nhật Bản”.
Tất cả các kịch bản này chỉ mang tính giả định, nhưng cũng phản ánh phần nào cách suy nghĩ của chính giới Nhật hiện nay về căng thẳng có thể xảy ra khi Trung Quốc “động binh” nhắm vào Đài Loan, đối tác kinh tế quan trọng của Nhật.
Tổng hợp

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here