HOA KỲ QUYẾT LẬP LẠI TRẬT TỰ TẠI KHU VỰC ẤN ĐỘ DƯƠNG – THÁI BÌNH DƯƠNG

0
28
Ngoại trưởng “bộ tứ kim cương” gặp nhau ở Nhật Bản ngày 6.10.2020 ẢNH: REUTERS

Trước thềm thượng đỉnh nhóm Bộ Tứ QUAD tại Washington, hai thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga và Ấn Độ Narendra Modi, hôm 23/09/2021, đã có cuộc gặp song phương. Hai bên đã lên tiếng “phản đối mạnh mẽ” các nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng trên Biển Hoa Đông và Biển Đông, ám chỉ đến các hoạt động bành trướng của Trung Quốc. Hãng tin Nhật Kyodo trích dẫn thông cáo của bộ Ngoại Giao Nhật Bản cho biết trong cuộc hội đàm kéo dài 45 phút, hai ông Suga và Modi đã khẳng định Ấn Độ và Nhật Bản “có chung quan điểm phản đối mạnh mẽ các hành vi cưỡng ép kinh tế và các nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng bằng vũ lực ở các vùng Biển Hoa Đông và Biển Đông”.
Hai bên cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiện thực hóa một vùng Ấn ĐộThái Bình Dương “tự do và rộng mở”, đồng thời nhất trí tăng cường hợp tác song phương, cũng như hợp tác với các thành viên trong nhóm Bộ Tứ QUAD để xây dựng một trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.
Dù không nêu tên, nhưng đối tượng mà hai thủ tướng Nhật Bản và Ấn Độ nhắm tới chính là Trung Quốc, với những hành vị hung hăng áp đặt yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh đối với quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư ở Biển Hoa Đông, hiện do Nhật Bản quản lý, cũng như vùng Biển Đông, nơi Bắc Kinh đã quân sự hóa các đảo nhân tạo mà họ chiếm đóng, bất chấp phán quyết quốc tế năm 2016, bác bỏ các đòi hỏi phi pháp của Trung Quốc.
Vấn đề an ninh ở vùng Ấn Độ Thái-Bình Dương chắc chắn sẽ được hai thủ tướng Ấn và Nhật đề cập thêm nhân cuộc họp ngày 24/09, với đồng nhiệm Úc Scott Morrison và tổng thống Mỹ Joe Biden trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh Bộ Tứ tại Washington.

Định hình liên minh ‘NATO châu Á’ đối phó Trung Quốc

Những ngày gần đây, dư luận đang tranh cãi về việc Anh – Mỹ – Úc ký Hiệp ước an ninh AUKUS.
AUKUS được hiểu nôm na là một liên minh quân sự bao gồm ba đồng minh truyền thống: Úc, Anh và Hoa Kỳ, mà tên gọi lấy từ các chữ cái đầu tiên trong tên gọi bằng tiếng Anh của ba quốc gia liên quan, xếp theo thứ tự alphabet (AUstralia – UK United Kingdom – US United States).
Khi liên minh này ra đời, giới quan sát nghĩ ngay đến mục đích chích của nó là chống Trung Quốc.
Có một số dư luận còn ví von rằng, đây là nến tảng của một “NATO châu Á” trong tương lai, nghĩa là có thể sẽ còn nhiều nước gia nhập vào AUKUS.
Người ta không loại trừ khả năng Việt Nam cũng sẽ gia nhập vào liên minh này, nếu muốn chống lại tham vọng của TQ
Tuy nhiên, cũng có luồng dư luận cho rằng, nếu còn chế độ cộng sản, gần như chắc chắn Việt Nam sẽ không dám gia nhập AUKUS, vì như thế sẽ làm cho ‘quan thầy’ nổi giận. Trở lại với vấn đề tham vọng của Trung quốc và việc tái lập trật tự khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương
Công bằng mà nói, Cụm từ “NATO châu Á” không chỉ mới xuất hiện dưới thời ông Biden, mà nó đã xuất hiện từ dưới thời của cựu tổng thống Donald Trump.
Nói một cách ngắn gọn, chống Trung Quốc có thể nói là một trong những trọng tâm thời tổng thống Donald Trump. Và ông Biden chỉ đang tiếp nối những việc ngăn chặm tham vọng Trung Quốc mà dưới thời cựu tổng thống Trump còn đang dang dở.
Có thể nêu ra đây một điển hình, vào ngày 6/10/2020, đã diễn ra cuộc họp của ngoại trưởng “Bộ tứ kim cương” gồm Mỹ – Nhật Bản – Úc – Ấn Độ tại Nhật Bản.
Tại thời điểm này, Tiến Sĩ Satoru Nagao ( thuộc Viện Nghiên cứu Hudson, Hoa Kỳ) đã nhận định rằng nhóm ‘Bộ tứ’ đang dịnh hình liên minh ‘NATO châu Á’
Cuộc họp nhằm mục đích thảo luận về các vấn đề liên quan khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (Indo-Pacific). “Bộ tứ kim cương” có thể xem là nền tảng hợp tác của chiến lược Indo-Pacific mà 4 nước này theo đuổi nhằm đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Tranh cãi về Hiệp ước anh ninh AUKUS

Như đã dẫn chứng trên, không có gì ngạc nhiên khi Trung Quốc là nước đầu tiên lên phản đối.
Pháp cũng tỏ ra giận dữ, vì bị cho là mất đi hợp đồng chế tạo đội tàu ngầm mới trị giá 40 tỷ US.
Có lẽ không phải vì hợp đồng 40 tỷ mà vì Pháp bị loại khỏi ‘cuộc chơi’, có thể chính điều này khiến Pháp bị bẽ mặt. Nhưng, nếu suy nghĩ lại những bước đi của tổng thống Pháp Emmanuel Macron trước đây người ta sẽ không ngạc nhiên khi Mỹ không chọn Pháp vào liên minh.
Nhưng phản ứng của các nước Châu Á Như Nhật Bản, Nam Hàn, Thái Lan và Philippines, Ấn Độ, Việt Na, Đài Loan thì khác. Theo nhận định của, Michael Shoebridge, Giám đốc Quốc phòng, Chiến lược và An ninh Quốc gia tại Viện Chính sách Chiến lược Australia, Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã cho thấy sức mạnh và ảnh hưởng ngày càng tăng của mình tại khu vực.
“Chúng ta nghe thấy những lời lẽ nói về sự hợp tác, rồi sau đó chúng ta chứng kiến
những đe dọa nhắm vào Đài Loan và những sự kiện tại Hong Kong, và tốc độ quân sự hóa nhanh chóng tại biển Đông. Cho nên thực sự là khi nói tới các vấn đề chiến lược thì hoạt động ngăn chặn có vẻ sẽ là thứ duy nhất hợp lý để đối phó Trung Quốc,”ông Shoebridge nói.
Thỏa thuận này có thể sẽ có lợi cho tất cả các nước trên, theo ông Shoebridge, khi phải đối diện với những lo lắng trước sức mạnh đang tăng của Trung Quốc.
“Khu vực này sẽ đánh giá cao điều đó. Đây là một phần của sự dịch chuyển địa chính trị, thứ đang được dẫn dắt bởi chuyện trọng đại hơn. Và đó chính là hướng đi mà ông Tập Cận Bình đang theo đuổi. Tuyên bố này phù hợp với sự tham gia ngày càng nhiều của các nền dân chủ lớn nhất trên thế giới vào việc ngăn chặn, không để Trung Quốc sử dụng sức mạnh của mình,” ông Shoebridge nói thêm.
Phản ứng của các nước châu Á được cho là tích cực, ngay cả khi chỉ là sự thừa nhận thầm lặng.
Từ những dẫn chứng trên có thể thấy rằng, hầu như tất cả các nước đều ủng hộ việc các cường quốc chuyển dịch sức mạnh quân sự sang khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương để đối phó lại tham vọng của Trung Quốc.

Lời kết

Để kết thúc bài viết, chúng tôi xin mượn lời phát biểu của Ngoại trưởng Hoa Kỳ Blinken
Phát biểu lúc khai mạc cuộc họp với đối tác trong khối 10 nước ASEAN bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hiệp quốc, ông Blinken nói chiến lược của Mỹ sẽ xuất hiện trong “mùa thu này” và “xây dựng trên viễn ảnh cùng chia sẻ về một khu vực tự do, rộng mở, liên kết, kiên cường và an ninh.”
“Việc này sẽ phản ánh tầm quan trọng của Đông Nam Á đối với vùng Ấn Độ DươngThái Bình Dương và vai trò trọng yếu mà ASEAN đảm nhận trong việc quyết định tương lai khu vực,” Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh.
Phuong Nghi

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here