THU HỒI BÁN ĐẢO CRIMÉE TỪ TAY CỦA NGA LÀ ‘NHIỆM VỤ BẤT KHẢ THI’

0
112
Diễn đàn Crimée khai mạc tại Kiev, Ukraina, ngày 23/08/2021. AP

Các cuộc họp ngoại giao nối tiếp nhau tại Ukraina. Sau cuộc gặp thượng đỉnh ĐứcUkraina ngày 22/8 giữa thủ tướng Đức Angela Merkel với tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky, ngày 23/08/2021, thủ đô Kiev lại đón tiếp đại diện hơn 40 quốc gia trong khuôn khổ cơ chế mang tên “Cương Lĩnh Crimée”.
Mục tiêu của hội nghị quốc tế này là tìm cách thu hồi vùng bán đảo Crimée của Ukraina, bị Nga sáp nhập vào năm 2014.

“Cương Lĩnh Crimée”

“Cương Lĩnh Crimée là một hội nghị thượng đỉnh quốc tế quy tụ đại diện của khoảng 45 quốc gia. Đối với bộ Ngoại Giao Ukraina, mục tiêu của hội nghị là tạo ra một cơ quan tham vấn giữa tất cả các quốc gia lên án việc Nga sáp nhập Crimée, với một tuyên bố chung có thể tạo thành cơ sở pháp lý trong tương lai cho sự trở lại của Crimée dưới chủ quyền Ukraina, phù hợp với luật pháp quốc tế.
Theo các nhà tổ chức, đây là sáng kiến quốc tế đầu tiên kể từ sau Chiến Tranh Thế Giới Thứ Hai nhằm chống lại một vụ thôn tính lãnh thổ.
Ngoài vấn đề chủ quyền vùng Crimée, các cuộc thảo luận cũng sẽ tập trung vào vấn đề đàn áp cộng đồng thiểu số người Tatar ở Crimée, cũng như việc phong tỏa Biển Azov, và thậm chí cả Biển Đen mà Liên Bang Nga tiến hành trên thực tế.
Điện Kremlin rất bất bình về sáng kiến này, và đã gây áp lực lên nhiều quốc gia để họ không tham gia nhóm Cương Lĩnh Crimée. Một ví dụ là Azerbaijan, dù nói chung có quan hệ tốt với Ukraina, đã phải lánh mặt vào giờ chót”.

Nga bị coi là nước chiếm đóng

Khoảng 15 tổng thống, thủ tướng các nước châu Âu (như Ba Lan, Thụy Điển…) đã tham dự Diễn đàn. Các nước khác như Đức, Pháp, Hoa Kỳ, Thổ Nhĩ Kỳ gởi các bộ trưởng hay chủ tịch Quốc Hội đến tham gia. Sự kiện này diễn ra sau nhiều tháng Kiev không ngừng phàn nàn các đối tác do dự về việc Ukraina gia nhập NATO, duy trì thỏa thuận khí đốt với Nga hay từ chối bán vũ khí cho Ukraina.
«Từ năm 2014, việc Crimée bị sáp nhập bị lu mờ phía sau cuộc chiến ở Donbass, cứ như cộng đồng quốc tế coi việc chiếm đóng bán đảo này là chuyện đã rồi. Nhân dịp kỷ niệm 30 năm độc lập, Kiev muốn thúc đẩy một cơ chế ngoại giao để giúp Crimée trở lại với Ukraina.
Khi khai mạc hội nghị thượng đỉnh, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đã kêu gọi các đối tác giúp thay đổi tình hình. Ông Zelensky nói : «Lần đầu tiên ở tầm quốc tế, Nga bị coi là một nhà nước chiếm đóng, và theo luật nhân đạo quốc tế, Matxcơva phải chấm dứt vi phạm nhân quyền tại Crimée, cho phép các tổ chức nhân đạo quốc tế được vào không giới hạn». Vấn đề Crimée vẫn chưa được giải quyết.
Tuy nhiên điện Kremlin tố cáo Diễn đàn Crimée là một sáng kiến thù địch, chống Nga, trong khi từ ba năm qua, Nga tăng cường quân sự và kinh tế trên bán đảo bị sáp nhập. Trong bối cảnh đó, viễn cảnh có tiến bộ ngoại giao về hồ sơ Crimée chừng như hết sức bất định»
Tuy nhấn mạnh đang chờ đợi việc bán đảo Crimée được trao trả cho Ukraina, các quốc gia ký tên trong thông cáo vẫn không loan báo những biện pháp cụ thể.
AFP cho biết, trước khi Diễn đàn khai mạc, chính quyền và báo chí Ukraina đã tố cáo Nga gây áp lực để các nước khác không tham gia. Tuần trước, Matxcơva ban hành trừng phạt đối với ngoại trưởng Ukraina Dmytro Kouleba, biện pháp được cho là để trả đũa việc tổ chức « Diễn đàn Crimée ».

Thu hồi Crimée ‘nhiệm vụ bất khả thi’ của ukraina

Hội nghị ngày 23/08 tại Kiev là bước tiếp theo trong chiến lược “giải phóng” bán đảo Crimée được Ukraina thông qua tháng 02/2021. Ngoài vận động ngoại giao, chính phủ Kiev còn mở thêm mặt trận tư pháp ở cấp châu Âu khi kiện lên Tòa Án Nhân Quyền Châu Âu.
Tuy nhiên, cuộc chiến ngoại giao của Kiev được báo trước là sẽ rất khó khăn, lâu dài,
nếu không muốn nói gần như “bất khả thi”. Ngoài tuyên bố chung lên án Nga, tình hình thực tế sẽ rất khó khăn và “có rất ít tiển triển cụ thể”, theo nhận định của chuyên gia Pháp Alexandra Goujon.
Trước tiên là Matxcơva sẽ không từ bỏ một phần lãnh thổ đã chiếm được. Đối với tổng thống Vladimir Putin, sáp nhập bán đảo Crimée là không thể thay đỏi. Cho dù có bị Liên Hiệp Châu Âu liên tiếp trừng pha5t cũng không làm Matxcơva chùn bước.
Tổng thống Putin từng cho thấy quyết tâm bảo vệ Crimée bằng vũ lực. Vào mùa Xuân 2021, gần 100.000 quân Nga được điều đến biên giới với Ukraina và bán đảo Crimée. Tuy nhiên, lực lượng hùng hậu này chủ yếu là để “phô trương sức răn đe”, theo phân tích của ông Igor Delanoe, trợ lý giám đốc Đài Quan sát Pháp-Nga, vì “cả Matxcơva lẫn Kiev có lẽ chưa sẵn sàng mở các cuộc tấn công khiến tình hình bán đảo thêm phức tạp hơn”.
Còn ông Oleh Jdanov, chuyên gia quân sự của Ukraina, so sánh : Nhắc đến cụm từ “Crimée Ukraina” như là “vẫy khăn đỏ trước con bò tót”. Vì vậy, không có gì khó hiểu khi Điện Kremlin coi Hội nghị tại Kiev là “thù nghịch”, “chống Nga”.
Thứ hai là Ukraina vẫn thiếu sự ủng hộ của những tiếng nói có trọng lượng. Chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Charles Michel, có mặt tại chỗ, khẳng định : “Ukraina sẽ không bao giờ đơn độc và Crimée là của Ukraina”. Rất nhiều quan chức các cấp của nhiều nước và thể chế tham gia Hội nghị, trong đó có 15 tổng thống và thủ tướng châu Âu, nhưng lại vắng nguyên thủ quốc gia Pháp và Mỹ, cũng như thủ tướng Đức, dù bà Angela Merkel công du Kiev một ngày trước đó.
Theo trang Ouest-France ngày 23/08, việc thiếu những tiếng nói trọng lượng này cho thấy Crimée không phải là một hồ sơ ưu tiên của những nước trên. Nhưng dù sao, đối với tổng thống Zelensky, điều quan trọng là tổ chức thành công một hội nghị lớn về Crimée “để thu hút sự chú ý trên quy mô quốc tế, cũng như trong nước”. Trong bài phát biểu tại hội nghị, ông hy vọng rằng “sức mạnh tổng hợp của chúng ta sẽ buộc Nga ngồi vào bàn đàm phán về việc trả lại bán đảo” Crimée.
Tổng hợp

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here