TỪ CUỘC CHIẾN TẠI AFGHANISTAN NHÌN LẠI VIỆT NAM CỘNG HÒA

0
129
Trực thăng của quân đội Mỹ bay phía trên đại sứ quán Mỹ ở Kabul, ngày 15/08/2021 trong khi Washington đang đưa người di tản khỏi Afghanistan. AP

VI ANH

Vào hôm 7/08, Tổng thống Mỹ Joe Biden khẳng định “Không”, khi được hỏi liệu ông có thấy bất kỳ điểm tương đồng nào giữa việc Mỹ rút quân khỏi Việt Nam và Afghanistan hay không?.”Taliban không phải là quân đội Bắc Việt. Họ không thể so sánh về khả năng. Sẽ không có việc phải không vận ra khỏi sân thượng đại sứ quán Hoa Kỳ từ Afghanistan. Hoàn toàn không thể so sánh được.”
Nhưng với việc Taliban chỉ còn cách thủ đô Afghanistan khoảng 11 km, người dân Kabul sợ rằng thành phố này sẽ thất thủ. Họ cho rằng cuộc khủng hoảng hiện tại là do quân đội Afghanistan được trang bị kém và việc Mỹ rút quân khỏi quốc gia Nam Á này. Quyết định này của Tổng thống Mỹ Joe Biden, là “thiếu trách nhiệm”. Còn báo chí Mỹ lại so sánh tình hình với Việt Nam, với tờ New York Post chạy trên trang nhất với tiêu đề “Sài Gòn của Biden”.
Tốc độ tiến công của Taliban ở Afghanistan dường như đã khiến nhiều người ngạc nhiên – các thủ phủ khu vực đang rơi xuống như quân cờ domino.
Tin RFI ngày 5-08 của Pháp điểm báo thì nói TT Biden tuyen bố Afghanistan phải tự lo thân!
Chiến sự tại Afghanistan được hai nhật báo Le Monde và Libération chú ý trong số ra ngày 05/08/2021. Sau 20 năm can thiệp, quyết định rút quân của Mỹ đã khơi dậy tham vọng của phe nổi dậy. Những vụ tấn công, khủng bố liên tiếp xảy ra, kể cả ở trung tâm thủ đô Kabul tối 03 và sáng 04/08, giúp Taliban chiếm lại từng khu đô thị.
“Tình hình tại Afghanistan được bài xã luận của Libération nhận định trong hai từ “Thảm họa”, vì không còn danh từ nào chuẩn hơn. Hai mươi năm trước, Mỹ quyết tâm đến đây để triệt hạ thánh chiến Hồi Giáo. Bây giờ, Mỹ cúi đầu rời khỏi Afghanistan, để lại đằng sau mớ hỗn độn và những tổn thất quá lớn, còn “Afghanistan đối mặt với chính mình”, như hàng tựa trong mục “Sự kiện” của Libération.
Chính quyền Afghanistan chưa sụp đổ nhưng chật vật đối phó với quân Taliban tung hoành khắp nơi. Nỗi lo Afghanistan sắp trở về thời hỗn mang ngày càng hiển hiện. Nạn nhân sẽ lại là thường dân, phụ nữ, trẻ em, với viễn cảnh là những dòng người bỏ xứ, trong khi châu Âu đã đóng cửa.
Đồng minh Mỹ lo ngại, lúng túng trước việc làm của Mỹ. “Sự trở lại của lực lượng Taliban ở Afghanistan khiến Ấn Độ lúng túng” là nhận định của nhật báo Le Monde. New Delhi đã rút hết nhân viên ở ba lãnh sự quán tại Afghanistan, nhưng vẫn duy trì kênh ngoại giao. Ngoại trưởng Ấn Độ đã thể hiện mối bận tâm lớn nhất của nước này về bất ổn ở Afghanistan khi tiếp đồng nhiệm Mỹ Blinken ngày 28/07, đó là những lực lượng Hồi Giáo cực đoan Pakistan như Lashkar-e-Toiba (Quân đội của những người sùng đạo) và Jaish-e-Mohammed (Quân đội của Mohammed) có thể sát cánh với Taliban đi ngược lại với “độc lập và chủ quyền” của Afghanistan.
Tuy nhiên, cả Ấn Độ, Mỹ và phương Tây vẫn tin vào tiến trình đàm phán hòa bình Doha, được khởi động từ tháng 09/2020 giữa chính phủ Afghanistan và phe Taliban. Đa số truyền thông Ấn Độ có chung một phân tích : Nếu Taliban trở lại nắm quyền, đây sẽ là một bước thụt lùi xót xa cho New Delhi, vì từ năm 2001, Ấn Độ đã nỗ lực “tái lập mối quan hệ có từ nhiều thế kỷ” với Afghanistan. New Delhi và Kabul ký thỏa thuận đối tác chiến lược vào năm 2011. Ấn Độ cho biết đã đầu tư 3 tỉ đô la vào cơ sở hạ tầng ở Afghanistan. Trao đổi thương mại song phương là 1,5 tỉ đô la hàng năm.
Mỹ Làm cho kẻ thù của Mỹ hưởng. TC và Iran, những người bạn mới của Taliban. Biden ấn định ngày 31/08/2021 Mỹ hoàn tất việc rút quân khỏi Afghanistan, điều gây lo ngại cho các quốc gia lân cận với Afghanistian. Phe Taliban khẳng định đã kiểm soát 85 % lãnh thổ. Đó là yếu tố giúp phe này có thêm những « người bạn mới », đứng đầu là TC và Iran, đối địch của Mỹ. Hai quốc gia chông Mỹ này có biên giới chung ở sườn đông và tây của Afghanistan. Từ tháng 09/2019 TC chủ trương « chìa bàn tay thân thiện » với Taliban khi mời một phái đoàn của phe này đến Bắc Kinh. Tháng 6/2021 ngoại trưởng Vương Nghị đề nghị TC chủ trì một cuộc đối thoại giữa Taliban với đại diện của chính quyền Kabul.
Trung Quốc không muốn « bất ổn kéo dài tại quốc gia Nam Á này tràn sang lãnh thổ » do có chung đường biên giới trên dưới 80 cây số ở độ cao gần 5.000 mét với Afghanistan mà cửa ngõ giữa hai quốc gia này dẫn thẳng vào vùng tự trị Tân Cương. Đây là nơi đa số dân cư theo đạo Hồi, và cả triệu người Hồi Giáo trong cộng đồng Duy Ngô Nhĩ đang bị đưa vào các trại tù TC gọi là « tập huấn ». Gần đây, ngoại trưởng Vương Nghị khẳng đỉnh với các đồng nhiệm Pakistan và Afghanistan « Taliban phải được tham gia các hoạt động chính trị một cách bình thường » với điều kiện « tránh để các tổ chức khủng bố hoạt động trở lại » và Taliban « tích cực tiêu diệt phong trao Hồi giáo cực đoan MITO ». MITO là một tổ chức ly khai của người Duy Ngô Nhĩ bị Liên Hiệp Quốc đưa vào danh sách các nhóm khủng bố. Bắc Kinh muốn bằng được bảo đảm rằng trong trường hợp phe Taliban trở lại cầm quyền, Afghanistan sẽ không là sào huyệt để MITO chuẩn bị những đợt tấn công đe dọa an ninh của Trung Quốc.
TC dùng đòn kinh tế để đổi lấy an ninh TC tận dụng lợi thế là nguồn đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Afghanistan để mặc cả với Taliban. từ 2016 Trung Quốc đã lôi kéo được Afghanistan vào dự án Một Vành Đai Một Con Đường, cho dù là tới nay, đầu tư của Bắc Kinh vào quốc gia Nam Á này còn rất khiêm tốn (4,4 triệu đô la theo thống kê của bộ Thương Mại Trung Quốc). Dù vậy một số nguồn thạo tin được báo South China Morning Post trích dẫn cho biết là Bắc Kinh đã đề nghị với phía Taliban nhiều dự án đầu tư xây dựng các trục giao thông trên bộ, đầu tư trong ngành khai thác quặng mỏ.Còn Irancũng là kẻ thù của Mỹ cũng muốn thêm bạn bớt thù, xích lại gần Taliban.
Nếu như TC có chưa đầy 90 cây số đường biên giới chung với Afghanistan thì ngược lại giữa Iran và Afghanistan là một lằn ranh giới trên 900 km. Một cuộc nội chiến tại Afghanistan sau ngày Mỹ rút quân có nguy cơ đẩy các làn sóng người tị nạn từ Afghanistan tràn vào lãnh thổ Iran. Đó là mối lo ngại thứ nhất của chính quyền Teheran hiện nay. Theo Cao Ủy Tị Nạn LHQ hiện tại đã có gần 3,5 triệu người Afghanistan nhập cư bất hợp pháp vào Iran.
Tuy lịch sử không lập lại, nhưng cũng có nhiều tương tự như việc Mỹ rút quân khỏi VNCH, cúp viện trợ khiến VNCH thân cô thế cô và CS Bắc Việt lợi dụng cưỡng chiếm Miền Nam.
Chính TT Biden lúc bấy giờ là Thượng nghi sĩ của Đảng Dân Chủ quyết liệt cắt quân viện VNCH. Nếukhi ấy VNCH được viên trợ 1 tỷ USD, vũ khí được 1 đổi 1 như lời hứa của Mỹ thì lich sử VNCH sẽ đi một hướng khác, tốt đẹp hơn. 30- 4 không là quốc hận, mà là ngày chiến thắng của tự do dân chủ của VNCH trong cuộc chiến tranh chánh đáng bảo vệ đất nước và nhân dân VN. Bây giờ ăn quen mà nhịn không quen Ô. Biden bất chấp số phận của đồng minh Afghanistan đi với Mỹ suốt 20 năm, môt trăm mấy chục ngànquân nhân bỏ mạng khi đi với Mỹ. Sau mấy ngàybi tố tơi bời phải lánh mặt, im tiếng, TT Biden tuyên bố đưa 3.000 quân rồi bớt xuống còn 2.000 qua Afghanistan rước những người Mỹ, và các giới chức của các nước tham gia cuộc chiến Afghanistan.Chánh quyền đồng minh với Mỹ và nhân dân Afghanistan ắt sẽ uất hận Mỹ phản bội mình.
Làm sao các quốc gia ở Á châu Thái bình dương có thể tin Mỹ khi đi với Mỹ trong vấn để bảo vệ tự do hàng hải và chống kẻ mạnh TC hiếp yếu. ‘Nhất bất tín, vạn bất tín’. Không thể dối gạt quốc gia dân tộc lần thứ hai./.( Vi Anh)

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here