TRUNG QUỐC GIÚP CÁC NƯỚC NHỎ KIẾN THIẾT HAY ĐANG PHÁ HOẠI ?

0
149
Một cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc hậu thuẫn tập đoàn quân sự Miến Điện tại Rangun, ngày 07/04/2021. AP

Bộ Ngoại Giao Miến Điện hôm 11/08/2021, loan báo Trung Quốc sẽ chuyển trên 6 triệu đô la cho chính quyền quân đảo chánh Miến Điện để tài trợ cho các dự án phát triển tại nước này. Một thỏa thuận đã được ký kết với đại sứ Trung Quốc ở Miến Điện.
Bộ Ngoại Giao (do chính quyền quân đảo chánh chiếm quyền) Miến Điện cho biết số tiền được Trung Quốc chuyển đến sẽ được sử dụng vào lãnh vực văn hóa, nông nghiệp, khoa học, du lịch và đối phó thiên tai.
Reuters ghi nhận, ngược với các nước phương Tây vốn lên án vụ đảo chính ngày 01/02/2020, Trung Quốc tuyên bố ưu tiên đối với họ là sự ổn định và không can thiệp vào chuyện nội bộ của nước láng giềng.
Những người chống đối tập đoàn quân sự tố cáo Bắc Kinh hỗ trợ cho việc quân đội thâu tóm quyền hành từ nhà lãnh đạo dân cử Aung San Suu Kyi hiện đang bị cầm tù. Trung Quốc bác bỏ các cáo buộc đó và nói rằng họ ủng hộ các giải pháp ngoại giao khu vực để giải quyết khủng hoảng.
Câu hỏi đặt ra liệu chính quyền Bắc Kinh có tốt đến như thế ?

Nhìn lại một số sự kiện mà Trung Quốc đã ‘tài trợ’

Hôm 23/07/2018, vào khoảng 20 giờ (13 giờ GMT), đập thủy điện Xe-Pian Xe-Namnoy tại tỉnh Attapeu đã bị sụp đổ, khiến 500 triệu tấn nước đổ ụp xuống bảy ngôi làng. Một khu vực kéo dài hàng mấy chục cây số đã bị nước lũ tràn ngập, thậm chí tràn sang cả nước Cam Bốt láng giềng. Theo loan báo mới nhất vào hôm 06/08/2018 tức hai tuần sau thảm họa, chỉ mới tìm được 31 xác, và vẫn còn 130 người mất tích.
Tuy nhiên theo AFP con số chính xác về các nạn nhân khó thể ước tính được, do nhiều địa điểm hiểm trở không vào được trong mùa mưa, chính phủ Lào thiếu minh bạch, và thiếu vắng báo chí độc lập. Trước đó có viên chức địa phương nói rằng có đến 1.126 người mất tích.
Tất nhiên đối với Bắc Kinh, việc hỗ trợ bằng những ngôn từ hoa mỹ chẳng bao giờ thiếu. Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Cảnh Sảng hôm 27/7 tuyên bố : «Là láng giềng thân thiết và hữu hảo với Lào, Trung Quốc hết sức quan tâm đến các nỗ lực cấp cứu liên quan đến thảm họa vỡ đập tại Lào ».
Cả chủ tịch Tập Cận Bình lẫn thủ tướng Lý Khắc Cường, ngoại trưởng Vương Nghị đều gởi điện chia buồn đến đối tác Lào. Trung Quốc muốn được coi là một láng giềng tốt bụng, và sự đáp ứng nhanh chóng, có vẻ hào phóng trước tai họa vừa xảy ra là một khởi đầu tốt đẹp. Bắc Kinh từng bị tố cáo là bủn xỉn trong các hoạt động cứu trợ.
Điển hình vụ siêu bão Haiyan (Hải Yến) tàn phá Philippines làm hàng chục ngàn người thiệt mạng năm 2013 ; trong khi Mỹ, Nhật, Úc, Na Uy…đều viện trợ hàng chục triệu đô la, Trung Quốc chỉ giúp có 100.000 đô la. Tờ Time của Mỹ đã phẫn nộ chạy tựa « Nền kinh tế thứ nhì thế giới tống bớt ít tiền lẻ cho đảo quốc bị bão tàn phá ».
Câu hỏi đặt ra tại sao Trung Quốc lại ‘tích cực’ giúp Lào trong vụ vỡ đập
Một bài viết trên tạp chí The Diplomat trước đây cho biết tình cảm chống Trung Quốc đang sôi sục tại Lào, do người dân cảm thấy việc Bắc Kinh đầu tư ồ ạt vào đã biến nhiều vùng của đất nước thành «tỉnh của Trung Quốc». Thế nên một nỗ lực mạnh mẽ, dễ thấy để giúp đỡ Lào ngay sau
khi xảy ra tai họa, và hỗ trợ tái thiết về lâu về dài, có thể giúp cho Bắc Kinh tô điểm lại hình ảnh.
Trên thực tế, việc chính quyền Bắc Kinh hy vọng giảm thiểu được thiệt hại từ vụ vỡ đập có một lý do khác : các công ty Trung Quốc đã đổ rất nhiều tiền vào các dự án đập thủy điện ở Lào, nơi Trung Quốc đang là nhà đầu tư hàng đầu.
Trong một diễn tiến mới nhất, Tổ chức phi chính phủ Human Rights Watch (HRW) hôm 10/08/2021 tố cáo đập thủy điện Hạ Sesan 2 do Trung Quốc tài trợ trong khuôn khổ « Con đường tơ lụa mới » đã làm đảo lộn cuộc sống của hàng ngàn dân làng, gây ra thảm họa nhân đạo tại Cam Bốt.
Đập Hạ Sesan 2, một trong những đập thủy điện lớn nhất châu Á, được xây dựng tại điểm hợp lưu của hai nhánh lớn sông Mê Kông tại đông bắc Cam Bốt. Khi khu vực thượng nguồn bị ngập nước, phương tiện mưu sinh của các cộng đồng bản địa và người thiểu số sống dựa vào ngư nghiệp và nông nghiệp bị hủy diệt. Ngoài 5.000 người bị di dời, đập thủy điện này còn ảnh hưởng đến việc mưu sinh của hàng chục ngàn người khác ở thượng lưu và hạ lưu.
Phúc trình của HRW cho biết nhiều gia đình sống tại đây từ nhiều thế hệ đã bị buộc phải di dời sang những khu tái định cư khô cằn với số tiền bồi thường không đáng kể, thậm chí không được bồi thường. Trạm xá dột nát, không có nhân viên y tế, nước sinh hoạt không thể dùng để nấu ăn. Lượng tôm cá giảm mạnh có khi đến 2/3 vì luồng di cư của cá bị chặn. Một khảo sát năm 2009 cho thấy tất cả những người dân được hỏi đều phản đối dự án, nhưng nhà cầm quyền Cam Bốt chụp mũ những người phê phán hoặc không chịu di dời là phần tử gây rối.
Theo AFP, Bắc Kinh khẳng định Hạ Sesan 2 có thể cung cấp 1/6 tổng lượng điện
cho Cam Bốt, nhưng sản lượng thực tế theo HRW chưa đầy phân nửa, thậm chí chỉ 1/3 so với số liệu công bố.
Hạ Sesan 2 là công trình nằm trong chương trình « Con đường tơ lụa mới » mà nhiều dự án trên thế giới đã bị chỉ trích về sự thiếu minh bạch và hậu quả tai hại cho môi trường cũng như cư dân tại chỗ. Đập thủy điện này trị giá 780 triệu đô la, hầu hết do các ngân hàng Trung Quốc tài trợ, tập đoàn Hoa Năng Trung Quốc xây dựng.
Tác động của Hạ Sesan 2 không chỉ giới hạn ở Cam Bốt. Con sông dài trên 4.800 km có đa dạng sinh học chỉ đứng sau Amazon, với 1.300 loài cá. Dự án làm giảm sút sản lượng cá của toàn hệ thống sông Mê Kông, gây hậu quả nghiêm trọng cho hàng chục triệu người ở Campuchia, Việt Nam, Thái Lan và Lào phải phụ thuộc vào nguồn thực phẩm là cá tôm đánh bắt được từ con sông lớn này.
Bắc Kinh đã xây vài chục con đập trên những giòng sông và chi lưu ở Trung Quốc, Lào, Cam Bốt. Các tổ chức bảo vệ môi trường tố cáo, với việc kiểm soát lượng nước ở thượng nguồn, Trung Quốc nắm trong tay công cụ gây áp lực khổng lồ. Vậy đấy, chính quyền Bắc Kinh cứ chăm chỉ rêu rao tự đánh bóng tên tuổi của mình, nhưng trên thực tế hành động của chính quyền Bắc Kinh chỉ nhằm phục vụ cho tham vọng của Trung Quốc. Bất chấp những công trình mà Trung Quốc xây dựng trên nước khác có thể ảnh hưởng đến đời sống của hàng trăm ngàn, thậm chí là hàng triệu người và có thể gây ra họa cho quốc gia đó.
Vậy thì đó là kiến thiết hay phá hoại, câu trả lời ắt hẳn ai cũng đã có
Phuong Nghi (tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here