Bolsa- Little SaiGon Xưa và Nay

0
294
Ảnh chụp trước Phước Lộc Thọ plaza

Khi nhắc đến Bolsa- Little Saigon, thì hầu như không có người Việt nào sống ở Mỹ lại không biết. Đối với nhiều người Việt đến Mỹ sau tháng 4 năm 1975 và những năm cuối thập niêm 1970 đầu thập niên 1980 khi nhìn thấy cảnh tấp nập nhộn nhịp của Bolsa ngày nay thì không ai là không bồi hồi vì tốc độ “thay da đổi thịt” của Bolsa rất nhanh.
Theo vài tài liệu phổ biến trên internet cho biết trước thập niên 1970, thành phố Garden Grove và Westminster (quận Cam) nơi được xem là Khu Little Saigon lâu đời nhất, lớn nhất, vốn là những thành phố nông nghiệp, lại nằm ở những vị trí trung gian của những thành phố và quận hạt lớn như Orange County, Los Angeles, Long Beach… nên hai thành phố này chưa bao giờ có đủ sức hấp dẫn để người dân bản xứ về sinh sống.
Trên Blog của mình, tác giả Vũ Qúi Hạo Nhiên có một bài viết “Sự Tích Đường Bolsa” kể rằng, “Đoạn đường Bolsa nơi có Phước Lộc Thọ, trước đây hầu hết là ruộng, chỉ có lác đác vài căn phố. Phải tới thập niên 1980 với sự đầu tư địa ốc của một số thương gia gốc Việt qua công ty Bridgecreek, đường Bolsa mới trở nên sầm uất như hiện nay.
Tuy nhiên điều đó không có nghĩa Bolsa là đường mới. Tên đường Bolsa là một trong những tên đường cổ nhất của Quận Cam. Tên đường còn xưa hơn cả Quận Cam. Năm 1889, khi Quận Cam tức County of Orange được thành lập, tách ra khỏi County of Los Angeles, tên đường Bolsa đã có trên bản đồ.
Bolsa tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là cái túi. Túi áo, túi xách tay của phụ nữ, hay túi đựng tiền, đều là bolsa. Thị trường chứng khoán cũng gọi là “bolsa” (tương tự như tiếng Pháp gọi là “bourse”).
Vùng Bolsa hiện nay, thời xưa nằm trong một khu trang trại mang tên “Rancho Las Bolsas,” bao gồm từ khoảng thành phố Garden Grove xuống tới bờ biển Huntington Beach. Ngày xưa, khi chưa xây đập trên con sông Santa Ana, nguyên vùng đất này thường xuyên lầy lội, chỉ có lỗ chỗ vài khu đất khô, nên được gọi là las bolsas – như những cái túi.”
Thời thế kỷ 18, California thuộc về Mexico, lúc còn là thuộc địa Tây Ban Nha. Năm 1769, Phó vương Mexico sai đại úy Gaspar de Portolá dẫn đầu một đoàn quân đi thám hiểm vùng bờ biển phía Tây của Mexico, cùng với một nhà truyền giáo dòng Phanxicô là Junípero Serra. Tới nay có rất nhiều tên đường, tên quảng trường, thậm chí tên các công ty, ở California mang tên Portola. Linh mục Serra được phong thánh năm 2015. Năm 1848 chiến tranh Mỹ – Mexico kết thúc với hoà ước Guadalupe Hildalgo. Mexico nhượng cho Mỹ hầu hết vùng đất miền Tây Hoa Kỳ hiện nay, từ Texas tới California. Theo hoà ước này, Hoa Kỳ tôn trọng quyền tư hữu của các chủ nhân đã từng được cấp đất.”

Cũng trong bài viết này, tác giả Vũ Qúi Hạo Nhiên cho biết, “Đường Bolsa chạy theo hướng Đông – Tây đi từ Santa Ana, thủ phủ Quận Cam, ra biển. Hai bên đường hầu hết là đất ruộng. Khu này đã từng có một học khu riêng mang tên Bolsa School District, thành lập năm 1894 cho tới năm 1929 thì sáp nhập vào với học khu Garden Grove Elementary School District. Một trường học mang tên Bolsa School được xây năm 1888, tọa lạc tại phía đông bắc góc đường Bolsa và Brookhurst hiện nay. Miếng đất đó sau này được học khu bán lại cho tư nhân và hiện nay là khu nhà ở, không còn dấu vết của Bolsa School.
Nửa đường từ Santa Ana tới biển là khoảng đường Newland, đường Beach hiện nay. Vì xấp xỉ nửa đường từ thủ phủ ra biển, nên khi các nhà đầu tư phát triển vùng này, họ đặt tên là Midway City.”
Nhà thơ Lê Giang Trần từng kể trong một bài viết cho chuyên mục “Người Việt, 30 Năm Tị Nạn và Định Cư”, “Năm 1982 là năm định hình cho một phố thị Việt Nam tại quận Cam, con đường huyết mạch chính là Bolsa Ave với khoảng 100 cửa hàng Việt Nam mọc lên lúc bấy giờ. Tuy nhiên, chưa nhộn nhịp hẳn vì hãy còn những khoảng đất vườn dâu, vườn cam, vườn rau nằm rải rác hai bên đường. Một chợ thực phẩm duy nhất là chợ Hòa Bình nằm cùng dãy với quán Café Le Crossand D’orée.
Ít người biết rằng, không phải con đường Bolsa khai sinh ra nơi tập trung buôn bán, mà khởi đầu là trên con đường Wesminster, gần đến đường Golden West đã có ngôi chợ Việt Nam, chợ Quê Hương, đầu tiên tại đấy cho mãi đến 1982 vẫn còn, và rải rác dọc trên con đường này từ năm 1977 đến 1982 nhiều cửa hàng đã thành hình. Nhưng kể từ khi MiNi Mall (khu nhà sách Tú Quỳnh, nhà hàng Thành Mỹ) thành hình trên đường Bolsa, rồi Nguyễn Huệ, rồi khu nhà hàng Song Long nối tiếp, hầu hết các tiệm ở đường Wesminster cũng lục tục dọn qua khu tập trung mới trên đường Bolsa. Chợ Quê Hương đổi chủ rồi cũng bị chợ Hòa Bình hút hết khách nên ế ẩm và đóng cửa, chấm dứt thời kỳ phôi thai kinh doanh trên con đường Westminster bất hạnh.”
Vào năm 1986, khi thương xá Phước Lộc Thọ được dựng lên, khu thương mại Asian Village hình thành trên con đường Bolsa, cùng với sự phát triển nhanh chóng đó, cũng trong năm 1986, Ủy ban phát triển Little Saigon gồm 46 thành viên, đã được các dân biểu và nghị sĩ tiểu bang giúp đỡ để đưa đề nghị thành lập đặc khu Little Saigon lên thống đốc tiểu bang. Đầu tháng 6 năm 1986, trước quốc hội tiểu bang, thống đốc George Deukmejian đã chấp thuận đề nghị này. Và kể từ đó đến nay con đường Bolsa (nay có thêm tên là đại lộ Trần Hưng Đạo) nói riêng và Little Saigon nói chung đã phát triển lớn mạnh về mọi lãnh vực. Là một địa danh thu hút nhiều người gốc Việt an cư, lập nghiệp. Trên đường Bolsa cũng là nơi thường diễn ra Diễn Hành Ngày Tết, Tưởng Niệm Tháng 4 Đen, những buổi Thắp Nến Cầu Nguyện để ủng hộ những nhà tranh đấu trong nước, hoặc những cuộc biểu tình của đồng bào Hải Ngoại chống đối những phái đoàn chính phủ Việt Nam cộng sản xuất hiện xin viện trợ, chống Formosa gây ô nhiễm môi trường biển Việt Nam…
Vì vậy đối với những người Việt tỵ nạn, khu Little Saigon nói chung, nơi có con đường Bolsa- Đại Lộ Trần Hưng Đạo con đường nhỏ nằm bên phải thương xá Phước Lộc Thọ, được đặt tên SAIGON là giao điểm của ngã tư Bolsa – Saigon trên bản đồ thành phố Westminster đã được mọi người chấp nhận là thủ đô tinh thần của người Việt tỵ nạn Cộng Sản, luôn là nơi gợi nhớ đến Sài Gòn năm xưa, từng được mệnh danh là Hòn Ngọc Viễn Đông.

Hoàng Lan

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here