TÊN CỦA ÔNG TẬP CẬN BÌNH BỊ DỊCH THÀNH ‘ÔNG HỐ PHÂN’

0
123
Lỗi dịch thuật xuất hiện trên trang Facebook chính thức của văn phòng Cố vấn Nhà nước Myanmar

Facebook vào hôm thứ Bảy (18/1/2020) cho biết họ đã phải rà soát lại xem làm thế nào tên nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình xuất hiện bằng tiếng Anh là “Mr Shithole” (Ông Hố Phân) trong các post đăng trên Facebook khi dịch từ tiếng Miến Điện sang tiếng Anh.

Facebook nói xin lỗi vì bất kỳ điều xúc phạm nào xảy ra và nói rằng vấn đề đã được khắc phục.

Lỗi này xảy ra trong ngày thứ hai của chuyến thăm Myanmar nơi ông Tập và cố vấn nhà nước Aung San Suu Kyi đã ký hàng chục thỏa thuận bao gồm các dự án cơ sở hạ tầng khổng lồ do Bắc Kinh tài trợ. Một tuyên bố về chuyến thăm được công bố trên trang Facebook chính thức của bà Suu Kyi đã tràn ngập các lỗi về “Mr Shithole” khi được dịch sang tiếng Anh.

Tên của ông Tập xuất hiện trong tạp chí tin nội địa của Miến Điện là tờ Irrawaddy với tựa bài là “Bữa tối chiêu đãi chủ tịch hố phân”.

Tên ông hiện ra với nội dung “ông Hố phân” trên các post được chia sẻ tại các tài khoản chính thức của bà Suu Kyi và văn phòng của bà. Không rõ lỗi này kéo dài bao lâu  nhưng chức năng dịch thuật Google không hiển thị lỗi đó.

Facebook hôm thứ Bảy nói “vấn đề kỹ thuật” đã khiến gây ra lỗi dịch thuật.

“Chúng tôi đã khắc phục vấn đề kỹ thuật gây ra lỗi dịch thuật từ tiếng Miến Điện sang tiếng Anh trên Facebook,” Andy Stone, phát ngôn viên của Facebook nói.

“Chuyện này sẽ ra không thể xảy ra, và chúng tôi đang có các bước khắc phục để đảm bảo là nó sẽ không bao giờ xảy ra nữa.”

Tiếng Miến là ngôn ngữ chính thức tại Myanmar, nơi nó được hai phần ba dân số sử dụng.

Facebook thừa nhận rằng tên của  ông Tập chưa được đưa vào cơ sở dữ liệu để dịch từ tiếng Miến sang tiếng Anh.

Trong trường hợp cơ sở dữ liệu chưa có từ cần dịch, hệ thống của Facebook sẽ đoán nghĩa và dùng các từ tương tự để thay thế, hãng này cho biết.

Các thử nghiệm dịch thuật về những từ tương tự, bắt đầu bằng “xi” và “shi” trong tiếng Miến  cũng cho ra chữ “hố phân”, Facebook giải thích.

“Chúng tôi nhận ra vấn đề trong việc dịch thuật từ tiếng Miến sang tiếng Anh trên Facebook, và chúng tôi đang làm mọi thứ cần thiết để  khắc phục trong thời gian sớm nhất,” ông Stone nói thêm.

Vào sáng Chủ Nhật (19/1/2020), chức năng dịch sang tiếng Anh có vẻ như không hoạt động trên các post tiếng Miến của các trang Facebook chính thức của bà Suu Kyi và chính quyền Myanmar.

Có các tường thuật nói rằng tin tức về lỗi dịch thuật đã bị kiểm soát ở Trung Quốc, nơi thông tin đều bị chính quyền kiểm duyệt

. Tại Myanmar, Chủ tịch Tập đã tìm cách tăng cường quan hệ chính trị, kinh tế với nước chủ nhà.

Trong chuyến thăm hai ngày, các hợp đồng xây dựng cơ sở hạ tầng béo bở đã được ông Tập và bà Suu Kyi ký kết.

Chuyến thăm chính thức của ông Tập diễn ra một tháng sau khi bà Suu Kyi tại Tòa án Công lý Quốc tế bị cáo buộc đã “im lặng” trước việc quân đội bị cho là đã có những hành động tàn bạo với người Hồi giáo Rohingya ở Myanmar.

NHỮNG LỖI DỊCH THUẬT ĐẮT GIÁ ĐÃ TỪNG XẢY RA

Thực sự đây không phải là lần đầu tiên, xảy ra lỗi dịch thuật, vào năm 2015, hãng tin BBC cũng đã từng nêu một số trường hợp về dịch thuật khiến nhiều người phải ‘dở khóc dở cười’, chúng tôi chỉ xin trích lại một số đoạn

SỰ SỐNG TRÊN SAO HỎA

Khi nhà thiên văn học người Ý Giovanni Virginio Schiaparelli bắt đầu theo dõi sao Hỏa hồi năm 1877, ông đã vô tình làm dấy lên một câu chuyện hoàn toàn là khoa học viễn tưởng.

Vị giám đốc của Trạm nghiên cứu Thiên văn Brera tại Milan gọi những vùng sáng và tối khác nhau trên bề mặt hành tinh này là ‘biển’ và ‘châu lục’, rồi gọi những thứ  mà ông nghĩ là các dải lõm xuống bằng một từ tiếng Ý, ‘canali’, tức ‘channel’ – ‘kênh’.

Thật không may, các đồng nghiệp đã dịch chữ đó thành ‘canals’, tức các kênh đào, làm dấy lên một học thuyết nói chúng được tạo nên bởi loài có trí thông minh trên sao Hỏa. Tin rằng các kênh đào thực sự tồn tại, nhà thiên văn học người Mỹ Percival Lowell đã vẽ bản đồ hàng trăm ‘kênh đào’ trong thời gian từ 1894 tới 1895.

Hai thập niên tiếp theo, ông xuất bản ba cuốn sách về sao Hỏa với những hình minh họa cho thấy điều mà theo ông là các cấu trúc phi tự nhiên, được một chủng tộc lập ra nhằm phục vụ thủy lợi.

Một tác giả chịu ảnh hưởng từ các học thuyết của Lowell đã xuất bản một cuốn sách về người sao Hỏa thông minh.

Trong cuốn ‘Chiến tranh giữa các thế giới’, lần đầu được công bố dưới dạng loạt bài viết hồi 1897, H G Wells đã mô tả cuộc xâm lăng Trái Đất bởi người sao Hỏa chuyên gây chết chóc và làm ra đời cả một ngành khoa học viễn tưởng.

‘Công chúa Hỏa tinh’, cuốn tiểu thuyết của Edgar Rice Burroughs được phát hành hồi 1911 cũng kể về một nền văn minh sao Hỏa đang  tàn lụi, trong đó tác giả dùng tên của Schiaparelli để đặt cho các nhân vật của hành tinh.

Trong lúc các nhánh kênh rạch dẫn nước là sản phẩm của sai lầm khi chuyển ngữ và của trí tưởng tượng phong phú, thì nay các nhà thiên văn học đồng ý rằng chẳng hề có bất kỳ kênh rạch nào trên bề mặt sao Hỏa cả.

Theo Nasa, “mạng lưới chằng chịt các đường đan xen nhau trên bề mặt sao Hỏa chỉ là ảo giác con người. Khi nhìn vào một nhóm các điểm tối, mắt người có khuynh hướng kết nối các điểm đó với nhau để tạo thành những đoạn thẳng.”

MIỄN TRỪ NGOẠI GIAO

Dịch sai trong các cuộc đàm phán cũng thường gây ra nhiều tranh cãi.  Việc dịch nhầm từ tiếng Pháp ‘demander’, có nghĩa là ‘đề nghị’ đã  gây tác động tai hại cho các cuộc  đàm phán giữa Paris và Washington hồi 1830.

Sau khi viên thư ký dịch thông điệp gửi cho Tòa Bạch ốc với nội dung bắt đầu bằng “le gouvernement français demande“ thành “chính phủ Pháp đòi hỏi”, Tổng thống Mỹ đã coi rằng ông vừa nhận được một loạt các yêu sách. Sau khi sai sót này được điều chỉnh thì việc đàm phán mới được tiếp tục.

Một số giới chức đã bị cáo buộc là khai thác sự khác biệt trong ngôn ngữ để trục lợi.

Hiệp ước Waitangi, văn bản thỏa thuận giữa vương triều Anh quốc với người Maori tại New Zealand được 500 tù trưởng ký hồi 1840. Thế nhưng những khác biệt trong bản tiếng Anh và tiếng Maori đã dẫn tới các tranh chấp, và thậm chí người ta đã trương biểu ngữ ‘Hiệp ước gian dối’ trong phong trào biểu tình phản đối của người Maori.

Tổng hợp từ BBC

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here