TRUNG QUỐC VỚI KẾ HOẠCH XÂM LƯỢC THEO KIỀU “TẰM ĂN DÂU’

0
177
Đường 9 đoạn (hay còn gọi là lưỡi bò) do Trung Quốc tự vẽ ra và Bắc Kinh dùng cái “lưỡ bò’ này đi xâm nước nước khác với ý đồ chiếm trọn Biển Đông

LTS: Trong thời gian gân đây, Trung Quốc thường xâm lấn vào vùng kinh tế đặc quyền của Việt Nam bằng các hình thức như cho tàu vào thăm dò, vụ mới nhất là Trung Quốc cho tàu khảo sát vào hải cảnh và hoành hành trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam gần Bãi Tư Chính tiếp tục được giới quan sát quốc tế chú ý. Vậy ý đồ của chính quyền Bắc Kinh qua những việc xâm lấn và lãnh hải Việt Nam với mục đích gì? Mời độc gia tham khả bà phân tích dưới đây.

Trong một bài phân tích được công bố mới đây, tiến sĩ Lê Thu Hường chuyên gia phân tích cao cấp thuộc Chương Trình Quốc Phòng và Chiến Lược tại Viện Chính Sách Chiến Lược Úc ASPI đã cho rằng :
Khi công khai xâm lấn Việt Nam ở Biển Đông, Bắc Kinh muốn thăm dò phản ứng không chi của Hà Nội, mà còn của cả khu vực, thậm chí của toàn thế giới.

Bài biên khảo mang tựa đề « Cách tiếp cận của Việt Nam đối với các tranh chấp ở Biển Đông và bài trắc  nghiệm Hải Dương Địa Chất 8 » đã  được công bố trên trang web của Học Viện Quan Hệ Quốc Tế Úc (Australian Institute of International Affairs). Y đồ của Trung Quốc khi gây nên «sư cố Bã Tư Chính» là gây áp lực tâm lý với Việt Nam vào thời điểm cộng sản Hà Nội đang phải bận tâm trước nhiều sư kiện trọng đại.

Theo tiến sĩ Lê Thu Hường, Biển Đông luôn là mối quan tâm an ninh của chính quyền cộng sản Việt Nam. Vụ Bãi Tư Chính ở phía nam Biển Đông là đòn mới nhất mà Trung Quốc tung ra để thăm dò khả năng của cộng sản Việt Nam trong việc chống lại các bước gặm nhắm ngày càng gia tăng của Bắc Kinh trong vùng biển này. Do việc cộng sản Hà Nội sắp lên làm chủ tịch luân phiên của ASEAN, đây cũng sẽ là một bài trắc nghiệm cả về sư đoàn kết trong khối Đông Nam Á cũng như khả năng đứg vữgn của một cơ chế quản lý tranh chấp ASEAN-Trung Quốc có ý nghĩ là Bộ Quy Tắ Ứng Xử (COC) trên Biển Đông.

Tàu khảo sát Hả Dương Địa Chất 8 của một tập đoàn Nhà nước cộng sản Trung Quốc từ ngày 03/07/2019, bắt đầu khảo sát một vùng đáy biển rộng lớn ở phía đông bắc Bãi Tư Chính ngoài khơi Việt Nam. Con tàu rõ ràng đã thực hiện khảo sát dầu khí trên hai lô Riji 03 va Riji 27 mà Trung Quốc đã phân định, nhưng nằm trong vùng thềm lục địa Việt Nam theo Công Ước Liên Hiệp Quốc vê Luật Biển (UNCLOS). Tàu khảo sát Trung Quốc đa được tàu Hải Cảnh và dân quân biển hộ tống.

Và cùng thời điểm, Hải Cảnh Trung Quốc cũng quấy nhiễu các hoạt động khoan dò của Việt Nam tại lô 6.1 ở phía nam.

THÁCH THỨC PHÁP LÝ CHO THẤY LÀ BẮC KINH BẤT CHẤP LUẬT LÊ QUỐC TẾ

Đối với nhà phân tích Úc, các hoạt động của Trung Quốc gầ Bãi Tư Chính trước hết là một thách thứ pháp lý, cho thấy Bắc Kinh vẫn tiếp tục áp đặt quyền kiểm soát hành chính trong vùng biển bên trong đường 9 đoạn (lưỡi bò) của họ, bất chấp việc các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc không phù hợp với luật pháp quốc tế.

Đây là lần đầu tiên Bắc Kinh cho thực hiện cuộc khảo sát như vậy kể từ khi đường 9 đoạn bị phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye tuyên bố là bất hợp pháp vào năm 2016. Đố với tiến sĩ Lê Thu Hường, Trung Quốc như vậy đang công khai phủ nhận tính hợp pháp của quyề được có thm lục địa được UNCLOS bảo đảm.

Việt Nam đã khai thác khu vực này từ nhiều thập kỷ trước đây, nhưng Bắc Kinh giờ đây đang cố gắng tạo ra một cuộc tranh chấp trên một khu vực từ lâu nay không có tranh chấp trên thực tế

THÁCH THỨC NGOẠI GIAO ĐÊ THĂM DÒ PHẢN ỨNG CỦA  CẢ QUỐC TẾ

Các hành động của Trung Quốc cũng đặt ra một thách thức ngoại giao: Bắc Kinh đang trắc nghiệm phản ứng không chỉ của Việt Nam, mà cả của Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế.

Câu hỏi mà tác giả bài phân tích đặt ra là liệu quốc tế có im lặng như sau phán quyết của Tòa Trọng Tài năm 2016 hay không. Bắc Kinh đang công khai xúc phạm việc giải quyết tranh chấp một cách hòa bình thông qua các cuộc đàm phán về bộ quy tắc ứng xử COC đang diễn ra với ASEAN.

Người ta đã phô trương tiến bộ trong quá trình thương thuyết là các bên đã có được một văn bản dư thảo đàm phán duy nhất, nhưng rõ ràng là tiến bộ chỉ thấy trên giấy tờ chứ không hề có trong thực tế

THÁCH THỨC KINH TÊ ĐỂ ÁP ĐẶT VIỆC ĐỒNG KHAI THÁC VỚI BẮC KINH

Cuối cùng, các hành động của Bắc Kinh là một thách thức kinh tê rất thực tế. Các hành vi bức hiến, sách nhiễu liên tục của Trung Quốc nhắm vào hoạt động khai thác tài nguyên thiên nhiên của các nước tranh chấp khác đều nhằm buộc các nước này tham gia các kê hoạch thăm do chung với Bắc Kinh, ngay cả ở những vùng biển không hề co tranh chấp.

Đối với tiến sĩ Lê Thu Hường, Trung Quốc sẽ tiếp tục phản đối và gây áp lực khi các bên có tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông tìm cách tư mình thăm dò và khai thác tài nguyên thiên nhiên hoặc làm việc đó với bất kỳ đối tác quốc tế nào khác.

« NẮN GÂN » CỘNG SẢN HÀ NỘI TRƯỚC CÁC SƯ KIỆN QUAN TRỌNG Ở VIỆT NAM

Riêng đối với Việ Nam, tác giả bài phân tích thấy rằng hành vi xâm lấn của Trung Quốc diễn ra vào thời điểm cộng sản Hà Nội đặc biệt bận rộn, chuẩn bị cho nhiệm kỳ một năm làm chủ tịch ASEAN vào năm 2020, và nhiệm kỳ thành viên không thường trực của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc 2020-2021. Bên cạnh đó đảng cộng sản Việt Nam chuẩn bị họp với khả năng thay đổi giàn lãnh đạo cộg sản vào đầu năm 2021.

Theo tiến sĩ Lê Thu Hường, rất có thể là Bắc Kinh đang gia tăng áp lực với cộng sản Hà Nội để trắc nghiệm tâm lý nói nôm na là « nắn gân » Việt Nam trước khi nước này lên làm chủ tịch ASEAN.

Đây không phải là lần đầu tiên mà Trung Quốc xâm lấn vào thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tê của Việ Nam. Vụ việc nghiêm trọng nhất xảy ra gần đây, vào năm 2014, khi Trung Quốc đưa giàn khoan Hải Dương Thạch Du 981 và vùng biển sát Việt Nam, dẫn đến mộy cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa đôi bên.

HẢI DƯƠNG 8 NGHIÊM TRỌNG HƠN HẢI DƯƠNG 981

Tuy nhiên, tình hình hiện tại gần Bãi Tư Chính là một thách thức nghiêm trọng hơn cho cộng sản Việt Nam ở nhiều cấp độ. Lần này, Bắc Kinh gia tăng áp lực ở Biển Đông không chỉ với Việ Nam mà còn với Malaysia và Philippines.

Không nên hy vọng chiến thuật mà Việt Nam áp dụng vào năm 2014 để đối phó với sự việc Hải Dương 981 sẽ có hiệu quả tương tự ngày hôm nay, nhất là khi Bắc Kinh biết rỏ và dường như sẵn sàng chấp nhận cái giá phải trả về mặt uy tín cho các hành độg của họ.

Mọi nỗ lực nhằm thúc đẩy đường lối « ngoại giao lớn tiếng tố cáo- megaphone », lần này sẽ phải bao gồm cả Hoa Kỳ – nước duy nhất đã lên tiếng chỉ trích hành động bức hiếp Việt Nam – lẫn những nước ủng hô một trật tự quốc tê dựa trên luật pháp.

Nhưng ngay cả khi tất cả các nước đều lên tiếng phản đối Trung Quốc, nếu chỉ dùng duy nhất chiến lược đó thì có nhiều khả năng không dẫn đến mộy giải pháp bền vững.

Không giống như năm 2014, Bắc Kinh đang cùng lúc gây áp lực với nhiều nước Đông Nam Á có yêu sách chủ quyền ở Biển Đông. Những sự viêc đó là một trắc nghiệm thực thụ về sự sẵn sàng của cả ASEAN và cộng đồng quốc tế để bảo vê quyền chủ quyền và quyền kinh tế của các nước trên cơ sở một trật tự dựa trên luật pháp.

KHÔNG ĐƯỢC ĐỂ CHO HÀNH ĐỘNG PHI PHÁP TRỞ THÀNH QUY TẮC

Nếu các nước trong khu vực không sẵn sàng nhìn xa hơn lợi ích quốc gia của riêng mình để lên tiếng ủng hô các bên yêu sách khác, việc vi phạm trật tự dựa trên các luật lê hàng hải có thể sẽ trở thành một quy tắc mới và sẽ không còn tạo ra phản ứng mạnh mẽ nữa.

Việc tôn trọng luật pháp quốc tế bao gồm các quyền được UNCLOS bảo đảm, phải được tất cả mọi quốc gia ủng hô và bảo vệ kể cả những nước không có tranh chấp ở Biển Đông. Cho đến nay, chỉ Hoa Kỳ là có lập trường công khai và rỏ ràng về các hoạt động của Trung Quốc gần Bãi Tư Chính.

Bài học về thái đô phản ứng im lặng của quốc tê về phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực năm 2016 đã quá rỏ ràng, cho nên không thể để xẩy ra một phản ứng yếu ớt khác.

Vụ Bãi Tư Chính là bằng chứng cho thấy là các hành vi bức hiếp của Trung Quốc sẽ tiếp tục và tiến trình xây dựng Bộ Quy Tắc Ứng Xữ sẽ không tạo ra thay đổi nào trong tham vọng thống tri Biển Đông của Bắc Kinh.

Vụ Bãi Tư Chính có thể là một cuộc khủng hoảng đối với riêng Việt Nam, nhưng đó cũng là cơ hội để cộng đồng quốc tế, chứ không riêng gì Mỹ phản ứng thích đáng trước các hành vi của Trung Quốc vi phạm Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển và xâm phạm thềm lục địa của các nước ven biển.

Theo RFI

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here