CHUYỆN “NGHÌN LẺ MỘT ĐÊM”

0
603

Chuyện “Nghìn lẻ một đêm” phát xuất từ nước Ba Tư thời cổ đại, chuyện kể dưới dạng văn chương bình dân như ca dao, tục ngữ, truyền thuyết Việt Nam, được phổ biến rộng rãi và đúc kết qua nhiều thế hệ đã trở thành những câu chuyện hấp dẫn tuyệt vời mang tính chất triết lý và giáo dục. Nội dung của những câu chuyện do sự truyền khẩu nên không có tác giả và đã được Antoine người Pháp sưu tầm viết lại và được Phạm Quang dịch từ tiếng Pháp sang tiếng Việt.

Chuyện kể rằng:  “Xưa có một vị vua Ba Tư Shahri- ar ngự trị trên một hòn đảo (không  rõ tên, nằm giữa Ấn Độ và Trung Hoa), Vì Hoàng Hậu ngoại tình nên vua đâm ra chán ghét cả đàn bà, tinh thần điên loạn, cứ mỗi ngày ông ta cưới một cô gái và sau đó một đêm mặn nồng lại sai người đem giết.

Thấy đất nước lâm nguy nên cô  con gái của vị tể tướng là She- herazade xin cha được hiến dâng  thân cho vua trong một đêm để tìm cách cảm hóa. Nàng nghĩ cách kể cho vua nghe những mẫu chuyện hấp dẫn, kỳ lạ chưa từng xẩy ra trên thế gian và nàng nhờ em gái là Dinarzade khi trời sắp sáng và yêu cầu nàng kể chuyện cho vua nghe. Những câu chuyện được sắp xếp khéo léo để đúng khi mặt trời mọc là lúc hấp dẫn nhất, nàng kín đáo khi câu chuyện chưa chấm dứt, khiến vua còn nóng lòng muốn nghe đoạn tiếp, không thể ra lệnh xử nàng.

Về phía cha nàng, viên tể tướng rất đau lòng khi thấy con mình quyết tâm hy sinh thân mạng để cứu vua, cứu nước và ghê tởm nhất người giết con chính là ông thừa lệnh vua.

Trong suốt thời gian “Nghìn lẻ một đêm”, nàng Sheherazade đã liên tục kể những chuyện về tình yên, chiến tranh và pháp thuật, về những vị vua cũng như bọn ăn mày, về những xứ sở mà kim cương nhiều hơn đá sỏi, về những cô gái đẹp, về cả những mưu toan diễn ra trong các ngõ hẻm hay các khu chợ búa các thành phố phương đông. Nàng cũng kể về những thị trấn sa mạc, hải đảo xa xôi, nơi các vị phù thủy sử dụng pháp thuật về các loại ngựa biết bay, chó biết nói, người hóa cá, cá lớn cá voi, chim khổng lồ. Nàng kể về những cặp tình nhân trong các túp lều tồi tàn, họ có thể là người gan dạ hoặc hèn nhát, nhưng tất cả đa tình và biết hy sinh vì người yêu. Bối cảnh của các chuyện của nàng ở phương đông, phần lớn xoay quanh các thành phố huyền thoại Bagdad, Cairo và Damascus. Hàng ngàn đêm trôi qua, cuối cùng nhà vua bị cảm hóa tình yêu cuộc sống và con người trổi dậy khiến ông ta đã quên mất việc giết người.

Cảm phục nàng Sheherazade, vua đã bãi bỏ lệnh bắt con gái để giết một cách tàn nhẫn và đồng ý cưới nàng làm vợ bằng một đám cưới linh đình. Sau đó cùng nhau sống hạnh phúc đến bạc đầu và họ có với nhau ba đứa con trai.

Mở đầu “Nghìn lẻ một đêm”, cô gái Sheherazade đã đạt được kết quả thuyết phục một ông vua tàn ác đã trở thành con người hiền lương bằng cách “Hóa giải”. ..

“Hóa giải” là một đông từ, làm tiêu tan đi, làm mất tính tác dụng (hóa tính). Về ý nghĩ, tư tưởng làm thay đổi từ cái xấu thành tốt, ác thành thiện, từ mê lầm thành ngộ như Đức Phật nói về hạnh cứu độ của Bồ Tát Quán Thế Âm trong kinh Pháp Hoa (Phẩm Phổ Môn): Ngài Quán Thế Âm có hạnh nguyện lắng nghe những ức niệm của phái nữ về việc cầu con trai, con gái. Ngài bảo cứ gọi tên Ngài “Nam mô Quán Thế Âm Bồ Tát” mà cầu thì sẽ sinh được đứa con trai có phước đức và trí tuệ, còn sanh con gái thì đoan chánh và đẹp đẻ, mọi người đều ái kính.

Mới đọc qua câu kinh trên, chúng ta thấy hoàn toàn khác với tinh thần của Đạo Phật vì Phật dạy: “Tự mình thắp đuốc lên mà đi”. Nhưng xét về “Khế cơ và khế lý”:Tùy theo căn cơ, hoàn cảnh mà độ chúng sinh.

Chúng sanh ở thế gian nầy đang sống trong cõi dục giới (Trời, người, A tu la, ngọa àquỷ, súc sanh và Địa ngục”. Độ có nghĩa giải thoát con người ra khỏi cảnh giới sinh tử luân hồi mà phải nhờ đến trí tuệ và đức hạnh như ý nghĩa cao siêu của câu kinh nói trên.

Đức Phật Thích Ca lúc còn tại thế  đã “hóa giải” và độ tên sát thủ An- gulimala:

“Một buổi sáng nọ, như thường lệ, Đức Phật đắp y, mang bát vào thành Savatthi khất thực. Sau khi khất thực và dùng bữa xong, Ngài quay trở về và đi trên con đường tên cướp Angulimala đi mỗi ngày.  Những người đi đường và làm ruộng, chăn bò gần đó thấy vậy hết lòng ngăn cản, nhưng đức Phật vẫn giữ im lặng tiếp tục đi không bề lo sợ.

Thấy Đức Phật đang đi một mình, tên cướp Angulimala xuất hiện. Y mừng lắm và liền khởi tâm giết Ngài. Y chỉ chờ có vậy, vì còn thiếu một ngón tay nữa thôi là đủ túc số cho vòng hoa làm bằng một ngàn ngón tay trỏ phải tử môt ngàn người do chính tay y sát hại. Y lấy kiếm và tấm khiên, đeo cung và tên vào, đi theo sau lưng Đức Phật…

Thế rồi Đức Phật dùng thần thông khiến cho tên cướp Angulimala dù cho đi với tất cả tốc lực cũng không thể bắt kịp, Ngài đang đi với tốc độ bình thường.

Tên cướp Angulimala nghĩ: “Lạ thật, trước đây, ta có thể đuổi kịp voi, ngựa, nai và cả chiếc xe đang chạy mà  bây giờ không thể đuổi kịp Sa môn Cù Đàm đang đi bình thường…

Tên cướp nói: “Hãy dừng lại Sa Môn ! hãy dừng lại Sa Môn !”

Đức Phật khoan thai đáp: “Ta đã dừng rồi nầy Angulimala! và ngươi hãy dừng lại !

Tên cướp nghĩ Sa Môn Cồ Đàm không bao giờ nói dối, vậy lời nói  nầy có ý nghĩa gì, thế là Anguli- mana hỏi:  “Ông đi mà lại nói đứng rồi, còn tôi đứng mà ông nói sao tôi lại không dừng, nghĩa là gì ?’

Đức Phật giải thích” “Với mọi chúng sinh, ta bỏ trượng kiếm từ lâu, còn ngươi không tự kiềm chế, gieo rắc giết chóc và hận thù, nên ta đã dừng mà ngươi chưa dừng”.

Khi Đức Phật nói những lời nầy, Angulimala đứng yên lặng trầm tư suy nghĩ

– Dường như những lời nói nhẹ nhang nầy đã đánh động tâm thức tướng cướp bạo tàn, nên Angulimala lại hạ giọng và từ tốn thưa:

“Thưa Ngài, tội lỗi của tôi thật tầy trời, tôi có thể quay đầu bằng cách nào?”

Thấy Angulimala chuyển tâm ý, ray rức với việc làm của mình nên Đức Phật mở ra một cơ hội cho người biết quay đầu, bảo sẽ nhận Angulimala vào tăng đoàn để có thể làm mới cuộc đời, từ bỏ các việc tội ác, gọt rửa tâm ý trong sạch, dốc lòng thực hành điều lành. Nghe xong, Angulimala liền quăng bỏ kiếm và kim khí xuống vực sâu, đảnh lể Đức Phật, xin được xuất gia tu hành…

Trở lại với nàng Sehera zade với tấm gương hy sinh cao cả, dù có thật hay hư cấu, đã nói lên được hạnh nguyện “Hóa thân” của Bồ Tát Quán Thế Âm để độ chúng sanh.

VÕ VĂN BẰNG

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here