Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn đặt chân tới Mỹ hôm 11/7

0
500
Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn đặt chân tới Mỹ hôm 11/7

giới đã đặt chân đến Mỹ, đó là vấn đề hết sức bình thường, nhưng với ít nhất hai nhà lãnh đạo trên thế giới đi đến đâu là Trung Quốc phản đối đến đó, một là vị lãnh đạo tinh thần của Tây Tạng Đức Đạt Lai Lạt Ma và hai là tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn.
Trong phạm vi bài viết này chúng tôi chỉ đề cập đến Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn.
Giới truyền thông quốc tế vừa đồng loạt đưa tin, Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn đã đặt chân tới Mỹ hôm 11/7 trong chuyến đi chắc chắn gây phẫn nộ Bắc Kinh, với lời phát biểu rằng nền dân chủ phải được bảo vệ và rằng Đài Loan đang đối mặt với các đe dọa từ ‘lực lượng bên ngoài,’ ngụ ý ám chỉ Trung Quốc.
Vì sao chính quyền Bắc Kinh lại phẫn nộ, đơn giàn là vì Trung Quốc vẫn xem Đài Loan thuộc một phần lãnh thổ của Trung Quốc và kêu gọi Mỹ không cho Tổng thống Đài Loan quá cảnh trong chuyến công du của bà.
Thực sự, các vị tổng thống tiền nhiệm Hoa Kỳ cho dù có bán vũ khi cho Đài Loan, vẫn có quan hệ ngoại giao vời Đài Loan nhưng chỉ ngấm ngầm và không phô trương, và vẫn ‘tôn trọng nguyên tắc một Trung Quốc’.
Tuy nhiên dưới thời tổng thống Doanld Trump, mọi sự kiện đều có thể thay đổi kể cả cái gọi là ‘nguyên tắc một Trung Quốc’.
Điển hình, những thỏa thuận về thương mại hay những đóng góp về quân sự với đồng minh của Hoa Kỳ, ông Trump cũng không ngại ‘bới’ lên nói chuyện lại. Hay những hiệp ước với Nga, rồi thỏa thuận với Iran… đều bị ông Trump yêu cầu xem xét và thỏa thuận lại. Riêng với việc tôn trọng ‘nguyên tắc một Trung Quốc’ cũng đã từng bị ông Trump tuyên bố sẽ xem xét lại thì việc chào đón tổng thống Thái Anh Văn trên đất Hoa Kỳ đối với

ông Trump chỉ là ‘chuyện nhỏ’. Tuy nhiên, nói thì như thế, nhưng chuyến công du của bà Thái Anh Văn quá cảnh qua Hoa Kỳ lại mang một hàm ý khác.

Điểm lại những sự kiện nâng tầm quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Đài Loan

Ngày 28/2/2018, Thượng viện Mỹ thông qua Đạo luật Đi lại Đài Loan, nhằm khuyến khích các chuyến thăm “mọi cấp độ” giữa hai bên. Đạo luật được Hạ viện thông qua hồi tháng 1, AFP đưa tin.
Đạo luật cho rằng nên có chính sách cho phép quan chức Đài Loan cấp cao đến Mỹ, gặp các quan chức Mỹ và làm ăn tại Mỹ.
Ngay sau đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc lên tiếng phản đối đạo luật, kêu gọi Mỹ giải quyết phù hợp để tránh ảnh hưởng đến quan hệ Bắc Kinh – Washington.
Đáp trả lại sự phản đối của Trung Quốc, ngày 31/12/2018, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức ký phê chuẩn đạo luật Asia Reassurance Initiative Act ARIA (Sáng kiến Tái bảo đảm Châu Á) nhằm tái xác lập vị thế của Mỹ trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và hỗ trợ Đài Loan phòng thủ trước Trung Quốc.
Theo Taiwan News, cơ quan ngoại giao Đài Loan đã gửi lời cảm ơn Quốc hội và tổng thống Mỹ vì đạo luật ARIA sẽ giúp bảo đảm tăng cường hợp tác và duy trì quan hệ đối tác chiến lược giữa Mỹ với Đài Loan trong nhiều năm tới.
Đạo luật ARIA do các thượng nghị sĩ Cory Gardner, Marco Rubio, Edward Markey và Ben Cardin giới thiệu từ tháng 4/2018 và được thông qua bởi thượng viện ngày 4/12/2018 và hạ viện ngày 12/12/2018.
Đạo luật này đặt nền móng cho một khung chính sách chứng minh cam kết của Mỹ với một khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương mở cửa và tự do. Thêm vào đó, đạo luật còn thể hiện sự “ủng hộ việc bán vũ khí thường xuyên cho Đài Loan”.
Trong một diễn tiến gần nhất, bất chấp thái độ giận dữ và đe dọa của Bắc Kinh, chính phủ Hoa Kỳ quyết định cung cấp một loạt vũ khí mới, thỏa mãn một phần nhu cầu quân sự của Đài Loan. Ngoài lý do thương mại, hợp đồng tổng trị giá 2,2 tỷ đôla còn là vũ khí lợi hại của Washington trong ván cờ địa chiến lược tại Biển Đông và thương chiến Mỹ-Trung.
Mục đích bán vũ khí cho Đài Loan,
theo lập luận của cố vấn an ninh Hoa Kỳ John Bolton «củng cố quan hệ với Đài Loan là nhu cầu cần kíp để bảo vệ quyền lợi của Hoa Kỳ tại châu Á». Trong vấn đề an ninh, Đài Loan mạnh về quân sự sẽ «đối trọng» với tham vọng của Bắc Kinh : Sự hiện diện mạnh mẽ của Mỹ tại Đài Loan sẽ giúp hải đảo đương đầu với mọi dự án bành trướng của Trung Quốc ra ngoài biên giới.
Theo tạp chí l’Opinion, tổng thống Donald Trump rất đắc ý với các luận điểm này. Từ tháng Ba đến nay, ông Trump xem Đài Loan là một lá chủ bài, song song với biện pháp áp thuế, trong cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc. Tháng Tư vừa qua, cố vấn an ninh John Bolton tuyên bố : những hành động khiêu khích của Bắc Kinh không những không chinh phục được tâm trí người dân Đài Loan mà còn giúp củng cố quyết tâm của những người trên khắp thế giới muốn phát huy nền dân chủ.
Tháng Tư, cố vấn an ninh John Bolton tiếp đồng nhiệm Đài Loan David Lee tại Tòa Bạch Ốc, sự kiện có một không hai từ khi Washington bỏ Đài Bắc để công nhận Bắc Kinh vào năm 1979.Hoa Kỳ đưa ra ‘thông điệp’ rõ ràng ủng hộ bà Thái Anh VănTheo loan báo, bà Thái Anh Văn sẽ lưu lại Mỹ 4 đêm, 2 đêm khi tới và 2 đêm trên đường về từ chuyến công du 4 nước đồng minh ở Ca-ri-bê.
Bà bắt đầu chuyến đi ở New York và dự kiến sẽ dừng chân tại Denver trên chặng đường về.
Lần trước bà cũng ghé Hoa Kỳ hồi tháng Ba, nhưng các chặng dừng chân quá cảnh lần này dài hơn thông lệ một đêm quá cảnh.
Các nhà phân tích cho rằng chuyến quá cảnh kéo dài lần này của bà Thái cho thấy sự ủng hộ của chính quyền Trump đối với bà vào thời điểm bà đang chịu nhiều áp lực từ Bắc Kinh.
Phát biểu trước khi khởi hành từ Đài Loan, bà Thái Anh Văn nói bà sẽ chia sẻ giá trị của tự do và minh bạch với các đồng minh và tìm kiếm nhiều không gian quốc tế hơn cho Đài Loan.
“Nền dân chủ của chúng tôi không dễ mà có được và hiện nay đang đối mặt với các mối đe dọa cũng như xâm nhập của các lực lượng nước ngoài,” bà Thái nói.
“Các thách thức này là những thử thách thường gặp của các nền dân chủ trên toàn thế giới.” “Chúng tôi sẽ làm việc với các nước có cùng quan điểm hầu bảo đảm ổn định cho hệ thống dân chủ.”
Đài Loan đang cố gắng huy động đồng minh ngoại giao giữa áp lực từ Trung Quốc. Hiện họ chỉ có 17 nước đồng minh ngoại giao, đa số là các quốc gia nhỏ ở Trung Mỹ, vùng Ca-ri-bê, hay Thái Bình Dương.
Tại chặng quá cảnh ở New York, bà sẽ gặp gỡ cộng đồng Đài Loan tại Mỹ và đại sứ của các nước đồng minh tại Liên hiệp quốc. Và cũng không loại trừ bà sẽ gặp các chính khách Hoa Kỳ điều mà Bắc Kinh luôn phản đối. Với những diễn tiến như đã dẫn chứng trên có thể thấy rất rõ ràng Hoa Kỳ đang gián tiếp ủng hộ nguyện vọng của người dân Đài Loan là bảo vệ sự ổn định cho hệ thống dân chủ tại Đài Loan, và cũng có thể đi xa hơn nữa kể cả việc xóa bỏ nguyên tắc một Trung Quốc mà không ngại mất lòng chính quyền Bắc Kinh.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here