“Lá bài “ Bắc hàn của TQ liệu có làm ông Trump chùn bước trong cuộc thương chiến?

0
121

“Ông kẹ” Bắc Hàn hình như đã ‘hết linh’ gần như chắc chắn rằng chuyến đi Bắc Hàn của Tập Cận Bình chỉ mang tính cách ‘gỡ gạc’ sĩ diện, để truyền thông cũng có câu chuyện mà nói. Cứ nhìn vào tình hình thực tế, ai cũng thấy, chính Trung Cộng còn phải chật vật đối phó thì ‘chí phèo’ Bắc Hàn hiện nay không phải là vấn đề đáng để đặc biệt quan tâm.

Ngày 28 và 29/06/2019 tại thượng đỉnh khối G20 ở Osaka, chủ tịch Trung Quốc và tổng thống Hoa Kỳ dự kiến sẽ gặp nhau. Tranh chấp thương mại là hồ sơ trọng tâm. Chỉ ít ngày trước cuộc gặp quan trọng này, Bắc Kinh thông báo ông Tập Cận Bình thăm Bắc Hàn trong hai ngày, 20 và 21/06/2019.
Đây lần đầu tiên một nguyên thủ Trung Quốc đến Bình Nhưỡng kể từ 14 năm nay. Vì sao Tập Cận Bình chọn thời điểm đặc biệt này để công du Bắc Hàn ?
Nói một cách rõ ràng và không khách sáo, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã bị buộc phải ngồi vào bàn đàm phán ‘nói chuyện phải quấy’ với tổng thống Trump bên lề hội nghị tại G 20 – Nhật Bản. Bởi lẽ trước đó, Tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ tăng thuế với hàng Trung Quốc thêm nữa nếu Tập Cận Bình không gặp ông tại Hội nghị thượng đỉnh G-20.
Nếu hiểu theo một nghĩa nào đó, Tập Cận Bình đang bị ông Trump xếp cho ‘ngồi chiếu dưới’, và phần thắng ông Trump đang nắm chắc trong tay.
Các lãnh đạo của Trung Quốc chắc chắn cũng thấy điều đó, nhưng họ không muốn bàn sâu vì điều đó giống như một sự sỉ nhục, bị người ta dắt mũi mà vẫn phải cúi đầu líu ríu đi theo.

Đem Bắc Hàn ra ‘hù dọa’

Theo nhiều chuyên gia, một trong những lý do chính để Bắc Kinh chọn thời điểm đặc biệt nhạy cảm này là để khẳng định vị thế đối tác không thể thay thế trong hồ sơ hạt nhân Bắc Hàn, hiện đang rơi vào bế tắc, kể từ sau thất bại của thượng đỉnh Trump – Kim tại Hà Nội, cuối tháng 02/2019.
Việc Tập Cận Bình thăm Bắc Hàn cũng có thể khiến hồ sơ hạt nhân Bắc Bắc Hàn nổi lên trở lại, trong bối cảnh căng thẳng tại vùng Vịnh đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế, và phong trào phản đối dự luật dẫn độ tại Hồng Kông buộc Bắc Kinh rút vào thế phòng ngự tạm thời.
Theo ông Chu Chí Quần (Zhiqun Zhu), chuyên gia về chính trị quốc tế, Đại học Bucknell, Pennsylvania, được một tờ báo của Nhật Japan Times trích dẫn, Bắc Kinh muốn gửi đi một thông điệp rõ ràng : Trung Quốc vẫn là đối tác chủ chốt tại khu vực Đông Bắc Á, không có sự ra tay của Bắc Kinh, mọi nỗ lực tháo gỡ bế tắc trong đàm phán hạt nhân Bắc Hàn đều vô ích.
Ông Triệu Thông (Zhao Tong), chuyên gia về Bắc Hàn, thuộc trung tâm Carnegie – Tsinghua, Bắc Kinh, cũng nhấn mạnh, cuộc hội kiến Tập – Kim tại Bình Nhưỡng là một cơ hội cho thấy Trung Quốc vẫn còn có khả năng tác động đến chế độ Bắc Hàn, với tư cách người bảo trợ, đồng minh thân cận nhất.
Chuyến công du này cũng đưa ra một lời cảnh báo đến Washington, là nếu Hoa Kỳ muốn đạt được các mục tiêu chiến lược tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, thì phải có các nhân nhượng với Trung Quốc.
Ông Triệu Thông phỏng đoán, Bắc Kinh có thể đứng ra đóng vai trò thu hẹp khoảng cách về lập trường giữa Mỹ và Bắc Hàn trong đàm phán về phi hạt nhân hóa, đổi lại Washington sẽ «mềm mại» hơn với Bắc Kinh trong tranh chấp thương mại. Chuyên gia Chu Chí Quần (Zhiqun Zhu), Đại học Bucknell, Pennsylvania, nêu kịch bản lãnh đạo Bắc Hàn thông qua chủ tịch Trung Quốc gửi một thông điệp đến tổng thống Mỹ, đề nghị ông Trump có thái độ thực tế hơn, và nhìn nhận một cách nghiêm túc hơn về các lo ngại của chế độ Bắc Hàn, trong hồ sơ phi hạt nhân hóa.
Theo ông Abraham Denmark, giám đốc chương trình châu Á của viện tư vấn Wilson center, Washington, việc các thương thuyết Mỹ – Bắc Hàn có tiến triển, cho dù còn xa mới đi đến đích phi hạt nhân hóa, cũng nằm trong lợi ích của Trung Quốc, bởi Bắc Kinh lo ngại đàm phán bế tắc có thể dẫn đến những căng thẳng mới tại khu vực, thậm chí xung đột vượt tầm kiểm soát.
Tuy nhiên, trên thực tế, khả năng Bắc Kinh tác động vào tiến trình đàm phán Mỹ – Bắc Hàn đến đâu, có thể khai thông bế tắc hay không, cho đến nay vẫn hoàn toàn là một ẩn số. Việc Tập Cận Bình tới Bình Nhưỡng với những tuyên bố ủng hộ mạnh mẽ chế độ Bắc Hàn, kèm theo đó là nhiều khoản viện trợ và các hỗ trợ lớn dự kiến sau đó, càng khiến chính quyền Kim Jong Un thêm vững tâm, khó lòng thỏa hiệp theo đòi hỏi của Mỹ, như nhận định của ông James Schoff, một chuyên gia về Đông Á của bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ.

Lá bài Bắc Hàn có tạo lợi thế cho Trung Quốc trên bàn đàm phán

Vấn đề Bắc Hàn không phải đến bây giờ Bắc Kinh mới đem ra sử dụng. Những vị tổng thống Hoa Kỳ tiền nhiệm chắc ít nhiều đã bị Trung Quốc đem ‘chí phèo’ Bắc Hàn ra ‘hành hạ’, ngay ông Trump cũng đã từng bị Trung Quốc đem Bắc Hàn ra dọa dẫm.
Trở lại thời gian khi ông Trump mới đắc cử và chính thức trở thành tổng thống Hoa Kỳ, ông Trump gọi điên thoại cho các nguyên thủ quốc gia trên thế giới trong đó có cả Đài Loan, nhưng ông Trump phớt lờ Trung Quốc.
Tại thời điểm đó, các nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc đã phải ‘vất vả’ biết bao nhiêu. Thậm chí phải qua trung gian Ivanka Trump là con gái ông Trump thì Tập Cận Bình mới được ông Trump mời đến khu nghĩ dưỡng của gia đình ông, chứ không phải Tòa Bạch Ốc để làm việc. Nhiều người đồn đoán rằng, ông Trump ‘phung phí’ cho họ Tập một cơ hội ngoại giao là vì vấn đề Bắc Hàn.
Thế nhưng, trước đó vài ngày, khi ông Trump nói trong một bài phỏng vấn với tờ báo Anh, Financial Times rằng “Nếu Trung Quốc không giải quyết Bắc Hàn, chúng tôi sẽ làm. Đó là những gì tôi muốn nói,”
Khi đặt vấn đề liệu ông có thể làm điều này một mình thành công hay không, ông Trump nói: “Hoàn toàn có thể.”
Sau đó, rõ ràng Trung Quốc đã không làm, hoặc không muốn làm, hoặc chỉ muốn chơi trò ‘mèo vời chuột’ … nên Bắc Hàn vẫn thường xuyên thử vũ khí hạt nhân, thậm chí có lúc người ta nghĩ rằng vấn đề chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên chỉ còn là vấn đề thời gian.
Khi Hoa Kỳ và các nước hết kiên nhẫn, Bắc Hàn đã hứng chịu hàng loạt các biện pháp trừng phạt của Hòa Kỳ, Nhật Bản, Nam Hàn, và các nước trên thế giới…Và tiếp theo đó là các cuộc họp thượng đỉnh giữa Nam Hàn – Bắc Hàn, giữa Hoa Kỳ và Nam Hàn. Khiến bán đảo Triều Tiên có phần hạ nhiệt.
Hơn nữa, với tính cách của tổng thống Trump người ta nhận thấy một điều rất rõ là ông chưa bị một đối thủ nào dùng một vấn đề gì đó để tạo sức ép.
Điển hình vấn đề di dân thông qua Mexico, cuối cùng chính phủ Mexico đã buộc phải điều quân đội đến để ngăn chặn làn sóng di dân, nếu không muốn bị áp lệnh trừng phạt.

Thay lời kết

Tóm lại, chuyến công du của Tập Cận Bình tới Bắc Hàn chỉ là chiêu ‘tung hỏa mù’ để gỡ lại sĩ diện. Bắc Hàn không phải là ‘lá bài’ để Tập cận Bình có thể đem ra ngã giá với ông Trump trong cuộc thương chiến hiện nay.
“Lá bài” duy nhất có thể đạt được thỏa thuận đó là chấp nhận những gì mà Trung Quốc đã từng đồng ý với Hoa Kỳ.

Phuong Nghi (tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here