BÀN TAY PUTIN, LIỆU CÓ ĐỦ LỚN ĐỂ CHE CHỞ BẮC HÀN?

0
61

Tổng thống Nga Vladimir Putin và lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un tại Vladivostok

Bắc Hàn vốn dĩ được coi là đàn em của Trung Quốc, thậm chí có thông tin nói rằng nền kinh tế Bắc Hàn phụ thuộc vào Trung Quốc tới 90%, nghĩa là nếu Trung Quốc chỉ cần ‘hắt hơi’ cũn trở thành “đại dịch cảm mạo’ trên đất Bắc Hàn. Thế nhưng, sau cuộc gặp thượng đỉnh lần thứ hai, Kim Jong Un lại chọn Nga làm ‘bến đỗ”
Giới quan sát cho rằng đây là trò ‘dương đông kích tây’, của Trung Quốc, Nga và Bắc Hàn.
Trong bàn cờ này, Bắc Hàn vẫn chỉ là con chốt thí, Trung Quốc sẽ dùng Bắc Hàn gây áp lực để ngã giá về vấn đề thương mại với Hoa Kỳ, trong khi đó, Nga sẽ mượn cớ Bắc Hàn để được ‘chính danh’ tìm một ghế trong đàm phán với Hoa Kỳ.
Thực hư của vấn đề cũng khó dự đoán, ngoại trừ những nước nằm trong cuộc. Tuy nhiên, trong phạm vi bài viết này chúng tôi chỉ đề cập đến vai trò của Nga đối với thỏa thuận giữa Bắc Hàn và Hoa Kỳ.

Phải chăng Nga đang mượn tay Bắc Hàn để tạo uy thế ?

Gần đây, giới truyền thông đưa hàng loạt các thông tin về việc Bắc Hàn đã tiến hành thử tên lửa. Cụ thể, hôm 5/5, hãng tin BBC cho biết, “Một số tên lửa tầm ngắn” được phóng từ bán đảo Hodo xuống biển Nhật Bản hôm 4/5.
Trong thông báo hôm 5/5, Thông tấn xã Trung ương Bắc Hàn (KCNA) cho biết Kim Jong Un đã nhấn mạnh sự cần thiết phải “bảo vệ chủ quyền và tự cung cấp kinh tế” của nước này trước nguy cơ bị xâm lược.
Mục đích của vụ thử “nhiều bệ phóng tên lửa” là để “kiểm tra khả năng vận hành”, thông báo viết.
Kim nói với quân đội hãy ghi nhớ “sự thật rằng hòa bình và an ninh thực sự chỉ được đảm bảo bằng sức mạnh uy lực”.
Người ta tin rằng vụ thử hôm 4/5 nhằm tăng áp lực lên Washington để thúc đẩy các cuộc đàm phán hạt nhân tiến triển.
Tháng trước, Bắc Hàn loan báo đã thử những gì được mô tả là “vũ khí dẫn đường chiến thuật” mới.
Đó là vụ thử đầu tiên kể từ hội nghị thượng đỉnh Hà Nội.
Trong một diễn tiến mới nhất, KCNA ngày 10/5 cho biết đích thân Kim Jong Un đã giám sát một cuộc diễn tập “tấn công tầm xa”.
Trong thông báo phát đi một ngày sau khi Nam Hàn cho biết các vũ khí mà Bình Nhưỡng vừa phóng chiều 9/5 là tên lửa tầm ngắn, KCNA cho biết “ở vị trí chỉ huy, Lãnh đạo Tối cao Kim Jong Un đã xem xét một kế hoạch diễn tập tấn công bằng các phương tiện tấn công tầm xa và đã ra lệnh khởi động cuộc diễn tập này.”
Vụ phóng ngày 9/5 của Bắc Hàn là vụ thử vũ khí thứ hai trong vòng chưa đầy một tuần, trong bối cảnh cuộc đàm phán hạt nhân với Mỹ lâm vào bế tắc do lập trường giữa hai bên còn nhiều khác biệt. Vụ phóng mới diễn ra vào đúng lúc giới chức Mỹ và Nhật Bản đang thăm Nam Hàn, trong đó có Đặc phái viên Mỹ về Bắc Hàn Stephen Biegun, để tiến hành các cuộc thảo luận ba bên về phòng thủ.
Phải chăng những vụ thử tên lửa này là thông điệp gián tiếp của Nga gởi đến Hoa Kỳ, khi Nga đòi có một chỗ đứng trong vấn đề phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên

Nga không phải là ‘đối thủ’

Năm 2017, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã từng kêu gọi Washington và Bình Nhưỡng bắt đầu đối thoại, cho biết Moscow sẵn sàng điều phối cho cuộc đàm phán. Trong một diễn tiến mới nhất, Cơ quan Tình báo Quốc gia (NIS) Nam Hàn ngày 6/5 tiết lộ tại hội nghị thượng đỉnh NgaBắc Hàn mới đây, lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un đã đề nghị Tổng thống Nga Vladimir Putin giúp truyền đạt lập trường của Bình Nhưỡng tới Mỹ và Trung Quốc.
Theo NIS, việc nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un đề nghị Nga truyền đạt lập trường của Bình Nhưỡng về phi hạt nhân hóa tới Mỹ và Trung Quốc có nghĩa là Bình Nhưỡng muốn Moska đóng vai trò trung gian trong đàm phán Mỹ- Bắc Hàn đang bế tắc.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng hội nghị thượng đỉnh giữa lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un và Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 25/4 khó có khả năng làm thay đổi chính sách của Mỹ về Bình Nhưỡng. Hội nghị ở đảo Rusky, thành phố Vladivostok, vùng Viễn Đông Nga chỉ tập trung vào tháo gỡ bế tắc về chương trình vũ khí hạt nhân của Bắc Hàn và thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa hai quốc gia láng giềng.
Mặc dù vậy, cuộc gặp được xem là một thông điệp gửi tới Washington rằng Bắc Hàn sẽ tìm kiếm sự trợ giúp từ các đối tác khác nếu quốc gia Đông Bắc Á này không đạt được một thỏa thuận với Mỹ.
Tuy nhiên, nhà nghiên cứu cấp cao về Đông Nam Á tại Quỹ Heritage, ông Bruce Klingner nhận định, với động thái hạn chế của Nga, Mỹ có khả năng sẽ không cảm thấy sức ép phải nới lỏng chính sách đối với Bình Nhưỡng..
Ông Klingner cho rằng do tầm ảnh hưởng và hành động khả thi của Nga bị hạn chế, nên hội nghị thượng đỉnh vừa qua có khả năng không gây bất kỳ tác động nào đối với chính sách của Mỹ về Bắc Hàn, và ông Kim Jong-un cũng không giành được nhiều ưu thế thương lượng mới nào.

Vai trò của Nga dưới cái nhìn của Hoa Kỳ

Trả lời trong một chương trình truyền hình “Fox News Sunday”, ông John Bolton cho hay dù Washington không tìm cách gạt các quốc gia khác ra khỏi cuộc đàm phán hạt nhân với Bình Nhưỡng nhưng các cuộc đàm phán riêng lại thích hợp hơn. “Theo tôi, ít nhất cho đến thời điểm này, ông Kim Jong-un cũng muốn hình thức đàm phán tay đôi với Mỹ, điều mà ông ấy đã thực hiện” – ông Bolton nói.

Vị cố vấn nhấn mạnh rằng tổng thống Trump vẫn để ngỏ khả năng họp thượng đỉnh lần ba với lãnh đạo Bắc Hàn: “Tổng thống Trump nhắc đi nhắc lại rằng ông có mối quan hệ tốt với ông Kim Jong-un và phương thức đàm phán 6 bên (về giải trừ hạt nhân Triều Tiên) trước kia đã thất bại”. Ông Bolton cho biết Tổng thống Trump không ủng hộ mong muốn phương thức thực hiện từng bước phi hạt nhân hóa của lãnh đạo Kim Jong-un, theo đó một số biện pháp trừng phạt được nới lỏng để Bắc Hàn dần dần tiến tới phi hạt nhân hóa. “Tôi nghĩ rằng nếu anh nhìn vào các chính sách trong quá khứ, câu trả lời là không. Các chính sách thử tiếp cận từng bước trước đây đều thất bại” – ông Bolton nhấn mạnh.

Ông Bolton đưa ra bình luận trên chỉ vài ngày sau khi Nga và Bắc Hàn kết thúc hội nghị thượng đỉnh đầu tiên trong vòng 8 năm qua.
Trong khi đó, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump chỉ tỏ thái độ hoan nghênh vai trò của Nga và Trung Quốc trong các cuộc đàm phán hạt nhân với Bình Nhưỡng.
“Tôi đánh giá cao Nga và Trung Quốc đang giúp đỡ chúng tôi”, ông Trump nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc. Qua đó, cho thấy tổng thống Trump không xem hai quốc gia này là đối thủ trong cuộc đấu nhằm gây ảnh hưởng tới Bắc Hàn trong việc từ bỏ kho vũ khí hạt nhân, theo AFP. Theo ông Lee Woo-young, giáo sư tại Đại học Nghiên cứu Bắc Hàn ở Seoul, nói: “Kim đã gặp ông Putin vì ông ấy muốn chứng tỏ rằng ông đã có người ở bên”, và “Kim đang tìm kiếm ưu thế cho các cuộc đàm phán trong tương lai với Mỹ và gặp gỡ các nhà lãnh đạo nước ngoài như Putin để có thể giúp ông làm điều đó”.

“Nhưng Washington dường như không bị ảnh hưởng” ông Lee nói thêm

Phuong Nghi (tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here