CHÂU ÂU CÓ BỊ CHIA RẺ BỞI ‘VÍ TIỀN’ CỦA TRUNG QUỐC?

0
119

Từ trái qua: Chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Donald Tusk, thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Jean-Claude Junker tại thượng đỉnh Liên Hiệp Châu Âu-Trung Quốc ngày 16/07/2018 tại Bắc Kinh

Có câu nói truyền tụng trong nhân gian rằng: “Thứ gì không mua được bằng tiền thì mua được bằng… rất nhiều tiền”. Ngẫm lại câu nói này so với việc hành xử của Trung Quốc đem ra áp dụng trong nhiều lãnh vực từ kinh tế, quân sự, ngoại giao, thương mại… Người ta thấy, ít nhiều Trung Quốc đã thành công, ít ra là trong hiện tại, nhưng trong tương lai lâu dài, liệu chiến lược này có khả thi ? Có lẽ câu  trả lời còn cần phải có thời gian.

Trở lại với chuyến công du của Tập Cận Bình mới đây đến một số nước châu Âu, về mặt nổi, rõ ràng cách hành xử của họ Tập là có tác dụng. Cụ thể, Bloomberg ngày 26-3 đưa tin Trung Quốc và Airbus đã chốt thỏa thuận mua máy bay trị giá 35 tỉ USD trong chuyến thăm Pháp của Chủ tịch Tập Cận Bình.

Theo thông tin từ trụ sở của hãng Air- bus tại Toulouse (Pháp) cho biết hợp  đồng này bao gồm 290 chiếc A320neo và 10 chiếc A350.

Giá trị của thỏa thuận trên được cho là cao gấp đôi so với lời mời của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trong chuyến thăm Bắc Kinh hồi tháng 1-2018.

Công bằng mà nói ‘món quà’ này rất có ý nghĩa với Macron khi kinh tế Pháp vừa trải qua một cuộc biểu tình dài hạn bởi hàng ngàn người phe ‘áo vàng’ vì một vài sai lầm trong chính sách kinh tế.

Sau đó, ông Macron đã vội vàng tìm cách xoa dịu cuộc khủng hoảng bằng cách công bố gói biện pháp trị giá 10 tỷ euro (11,4 tỷ USD) để hỗ trợ người hưu trí và người lao động có thu nhập thấp, đồng thời xóa bỏ kế hoạch tăng thuế nhiên liệu…

Châu Âu còn bị ‘sốc’ hơn khi Italy đã chính thức trở thành quốc gia đầu tiên của G7 tham gia cái gọi là “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc, bất chấp mọi lời cảnh báo.

Theo đó, hôm 22/3, một bản ghi nhớ (MoU) đã được ký kết, giữa Chủ tịch Trung Quốc và Thủ tướng Italy Giuseppe Conte – theo đó, Italy chấp thuận tham gia dự án cơ sở hạ tầng BRI, được xem là một chiến thắng ngoại giao lớn giúp Trung Quốc có một chỗ đứng vững chắc hơn trước sự cảnh giác của EU, theo Nikkei.

Bản ghi nhớ được ký kết tại thủ đô của Ita- ly, có gần 30 thỏa thuận trị giá ít nhất 7 tỷ  euro (7,93 tỷ USD), theo tờ báo Il Sole 24 Ore của người Ý.

Đáng chú ý trong số này là thỏa thuận cho phép Công ty Kiến thiết giao thông Trung Quốc (CCCC) đầu tư cũng như quản lý 2 hải cảng Genoa, Trieste.  Genoa là cảng biển lớn và lâu đời nhất nước Ý. Còn Trieste có tiềm năng rất lớn, kết nối Địa Trung Hải với các quốc gia không  giáp biển trong khu vực như Áo, Hunga- ry, Czech, Slovakia, Serbia – đều là những  thị trường mà Trung Quốc muốn tiếp cận thông qua BRI.

Thế nhưng, hình như những hình ảnh trên chỉ là đơn lẻ, và nhiều chính khách châu Âu đã lên tiếng cảnh báo

EU kêu gọi đừng ngây thơ trước tham vọng của Trung Quốc

Trước đó, lần đầu tiên thượng đỉnh Liên Hiệp Châu Âu đã chính thức đưa hồ sơ  Trung Quốc vào chương trình nghị sự. Tối ngày 21/03/2019, lãnh đạo 28 nước trong Liên Âu xem xét một kế hoạch nhằm “cân bằng hóa” quan hệ giữa Bruxelles và Bắc Kinh, đúng vào lúc chủ tịch Tập Cận Bình bắt đầu công du Ý và Pháp, kéo dài từ ngày 21 đến 26/03/2019.

Trong một báo cáo được công bố hôm 12/03/2019, Ủy Ban Châu Âu lần đầu nhìn nhận Trung Quốc vừa là một «đối tác chiến lược» vừa là một «đối thủ quan trọng» của Bruxelles. Về mặt chính trị, Bruxelles lo ngại trước việc Bắc Kinh có tham vọng áp đặt « những mô hình quản lý mới».

Trên phương diện kinh tế, Liên Hiệp đánh  giá Trung Quốc là một đối thủ « cạnh tra- nh đáng gờm», có «tham vọng thống lĩnh  thế giới về mặt công nghệ ». Do vậy báo cáo của Ủy Ban Châu Âu cho rằng, đã đến lúc Bruxelles cần bớt ngây thơ và phải có những công cụ pháp lý để tự vệ, giới hạn đầu tư trực tiếp nước ngoài nhắm vào những lĩnh vực nhậy cảm đe dọa trực tiếp đến an ninh châu Âu. Một thí dụ cụ thể là tài liệu này nêu đích danh tập đoàn viễn thông Hoa Vi và viễn cảnh Trung Quốc nắm trọn trong tay hệ thống 5G trên Lục Địa Già.

Cũng trong tinh thần thận trọng đó, ủy ban đặc trách về chính sách chiến lược của Liên Hiệp CESP công bố một báo cáo thứ nhì, kêu gọi các nước thành viên «thức tỉnh» trước «những thực tế về chính sách công  nghiệp và những chuyển biến về địa chính trị của toàn cầu». Đứng đầu trong số đó là tham vọng của Bắc Kinh không chỉ về ngoại giao, về lãnh thổ mà cả về kinh tế, công nghệ cao.

Việc Bắc Kinh và Roma ký bản ghi nhớ về dự án Con Đường Tơ Lụa thế kỷ 21 càng minh họa cho ý đồ của Trung Quốc chen chân vào những lĩnh vực nhậy cảm đối với châu Âu. Sau khi đã mua lại cảng Pirée của Hy Lạp, đầu tư vào cảng Sines của Bồ Đào Nha, hải cảng Trieste ở miền bắc nước Ý đang bị coi là « con ngựa thành Troie » để Trung Quốc chinh phục châu Âu.

Vậy liệu rằng có quá trễ để Bruxelles « cân bằng hóa » quan hệ với Bắc Kinh ? Câu hỏi này được đặt ra khi biết rằng, Trung Quốc luôn thực hiện một chiến lược rất lợi hại, đó là chia để trị. Trong khi đó, kế hoạch hành động của Ủy Ban Châu Âu đòi hỏi Liên Âu phải đoàn kết để ngăn chặn các tham vọng của Bắc Kinh. Nhất là như báo động của  nhà Trung Quốc học, ông François Gode- ment thuộc viện nghiên cứu độc lập Institut  de Montaigne, Trung Quốc luôn đem tiền ra dụ dỗ các đối tác, nhưng người khổng lồ châu Á này «hứa hẹn thì nhiều, mà đầu tư thật sự thì chẳng bao nhiêu».

Cảnh báo với kiểu ngoại giao ‘ví tiền’ của Trung Quốc

Một nhà ngoại giao hàng đầu của Áo, đã bày tỏ rằng, “những hiểu lầm sâu sắc” về sự xâm nhập kinh tế của Trung Quốc vào  châu Âu, đã dẫn đến việc Bắc Kinh đưa Ita- ly – một trong những nước thuộc nhóm các  cường quốc G7 – vào “câu lạc bộ” Vành đai Con đường (BRI), theo Nikkei. “Trung Quốc đang có được ảnh hưởng tại Đông Nam Âu. Tôi đang rất quan tâm theo dõi”, Ngoại trưởng Áo, bà Karin Kneissl cho biết với tờ Nikkei trong một chuyến thăm Tokyo.

Bà Karin nói rằng phần còn lại của Liên minh Châu Âu (EU) phải nhận ra những rủi ro và đối phó với “chủ nghĩa ngoại giao ví tiền” của Bắc Kinh. Nhận xét của bà Karin đưa ra sau vài ngày khi Italy và Trung Quốc đã ký một bộ thỏa thuận, trong chuyến công du của Tập Cận Bình tới Rome.

Thông qua các khoản đầu tư của mình, Trung Quốc đang vượt xa EU để có được ảnh hưởng ở Serbia, Montenegro và các quốc gia khác ở phía đông nam châu Âu đang chậm phát triển, bà Kneissl nói. Bà Kneissl tin rằng, các hoạt động của Trung Quốc ở châu Âu có “bản chất chiến lược”. “Trung Quốc không chỉ là một nhà đầu tư, Trung Quốc đang hành động như một đấu thủ địa chính trị” bà Kneissl nói.

Tuy nhiên, bà Kneissl thừa nhận rằng, sự cảm nhận của bà về “tính cấp bách” của vấn đề này không hoàn toàn được chia sẻ bởi các thành viên của EU.

Để đẩy lùi ảnh hưởng của Trung Quốc, Ngoại trưởng Áo Kneissl nói rằng, EU nên có nhiều hành động hơn nữa cùng tham gia với những quốc gia vùng Balkan.

Phuong Nghi (tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here