HOA KỲ CAM KẾT BẢO VỆ PHI LUẬT TÂN

0
52

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo (phải) gặp người đồng cấp Philippines Teodoro Locsin Jr ngày  1/3. Ảnh: Reuters.

Vi Anh

Ngoại trưởng [ NT] Mỹ Mike Pompeo trên đường về sau hội nghị thượng đỉnh Trump- Kim ở Hà nội, ghé Phi Luật tân [ Phi] . Ông gặp và hội đàm với Tổng thống Phi Rodrigo Duterte hôm 28/ 2 rồi cùng họp báo với Ngoại Trưởng Phi Teodoro Locsin. Ngoại Trưởng Mỹ Pompeo bảo đảm Mỹ sẽ bảo vệ Phi nếu bị tấn công trên Biển Đông, và tái khẳng định Hiệp ước Quốc phòng Chung Phi -Mỹ 1995 sẽ được tuân thủ nếu đồng minh của Mỹ là Phi bị xâm chiếm. Và NT Mỹ nói rõ Trung Quốc là một mối đe dọa cho sự ổn định. Ông Pompeo quả quyết “Bất kỳ cuộc tấn công vũ trang nào nhắm vào các lực lượng, máy bay và tàu của Philippines ở Biển Đông sẽ khởi động các nghĩa vụ quốc phòng chung.”

4 ngày sau, Bộ Trưởng Quốc Phòng Philippines Delfin Lorenzana bày tỏ  lo ngại “Tôi lo lắng không phải là vì thiếu sự trấn an, mà là vì khả năng bị lôi cuốn vào một cuộc chiến mà Philippines không gây ra và không mong muốn”. Ông giải thích chính những chuyến tuần tra của Mỹ là nguy cơ kéo Philippines vào cuộc xung đột vũ trang với Trung Quốc. Theo ông,“khi cho tàu hải quân gia tăng các cuộc tuần tra tại vùng Biển Tây Philippines (tức là Biển Đông), Hoa Kỳ có nhiều khả năng bị vướng vào một cuộc chiến tranh “có nổ súng” với Trung Quốc… Trong trường hợp  đó, và trên cơ sở bản (hiệp ước 1951), Philippines sẽ tự động bị lôi vào cuộc”.

NT Mỹ nói con đường hàng hải huyết mạch qua đây là nơi hàng hoá của Mỹ qua lại đây hàng năm là 3,4 nghìn tỷ USD. 5 nước Phi, Đài Loan, VN, Mã lai, Brunei có tuyên bố chủ quyền và bị TQ xâm lấn.

NT Pompeo nói những nước trên có trách nhiệm bảo đảm rằng “những thủy lộ vô cùng quan trọng này rộng mở và Trung Quốc không thể đe dọa đóng chúng lại.” NT Pompeo cũng nhắc nhở các đồng minh nên lo ngại về các rủi ro khi sử dụng công nghệ của Trung Quốc.

Đài phát thanh Pháp RFI có cả một bài về chuyển biến mới này của Mỹ sau khi hội nghị thượng đỉnh Trump Kim ở Hà nội bị bể mà nhiều chuyên viên Việt trong ngoài nước cho do bàn tay nhám nhúa của TC dùng CS Bắc Hàn phá hại TT Trump trong mùa tái ứng cử 2020 sắp tới.

RFI nhận xét :Mỹ cam kết giúp Philippines tự vệ nếu bị tấn công trên Biển Đông”. Đây là “một lời cảnh cáo mạnh mẽ nhất từ trước đến nay nhắm vào đích danh Trung Quốc,’ mà NT Mỹ Mike Pompeo hôm 01/03/2019 tái khẳng định Mỹ sẽ giúp Manila tự vệ trước bất kỳ một « cuộc tấn công vũ trang » nào ở Biển Đông.

Bắc Kinh bị chạm nọc nặng. Vì thời TT Obama, TT Phi Duterte khong ưa TT Obama hay dạy đời Phi mà khong giúp Phi Ô Duterte trở cờ theo TQ hy vọng được viện trơ kinh tế. Nên trước tin Mỹ và Phi làm sống lại hiệp ước phòng thủ hỗ tương, tin RFI cho biết “Ngay lập tức, Bắc Kinh đã đả kích Pompeo, xem đấy là một hành  vi cố tình khiêu khích Trung Quốc.

Tin RFI cũng loan tãi “trước báo giới, ông Pompeo không ngần ngại khẳng định: (1) « Biển Đông thuộc vùng Thái Bình Dương » và (2) « việc bồi đắp đảo nhân tạo và các hoạt động quân sự của Trung Quốc tại Biển Đông đe dọa chủ quyền, an ninh, và qua đó là đời sống kinh tế của Philippines cũng như của Hoa Kỳ. »

Trên cơ sở đó, ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh : « Bất kỳ một cuộc tấn công vũ trang nào nhắm vào lực lượng Philippines, vào máy bay hoặc tàu bè của Nhà Nước Philippines ở Biển Đông sẽ kích hoạt các nghĩa vụ bảo vệ lẫn nhau được quy định trong Điều 4 của  Hiệp Ước Phòng Thủ Hỗ Tương (Mỹ-Phil- ippines) ».

Hiệp Ước này là một văn kiện được Mỹ và Philippines ký kết vào năm 1951, quy định là hai nước phải giúp đỡ lẫn nhau trong trường hợp xảy ra « một cuộc tấn công vũ trang ở Thái Bình Dương ».

Theo ghi nhận của hãng tin Pháp AFP, đây là lần đầu tiên một lãnh đạo cao cấp của Mỹ công khai xác nhận việc Washington sẽ bảo vệ đồng minh của mình ở vùng Biển Đông, nơi đang có những tranh chấp chủ quyền được cho là dễ bùng nổ nhất trên thế giới hiện nay.

Trong thời gian qua, nhiều lãnh đạo cấp cao của chính phủ Philippines thường xuy  ên yêu cầu Hoa Kỳ nói rõ phạm vi áp dụng của Hiệp Ước Phòng Thủ Mỹ-Philippines, xác định xem Biển Đông có nằm trong khu vực « Thái Bình Dương » được đề cập đến trong hiệp ước hay không.

Cho đến nay, Trung Quốc luôn viện cớ « chủ quyền lịch sử » để đòi các nước phải làm chư hầu cho TC trong toàn bộ Biển Đông, bất chấp tuyên bố chủ quyền của các nước Đông Nam Á như Philippines, Việt Nam, Malaysia, Brunei, và bất chấp phán quyết của Tòa Thường Trực Quốc Tế La Haye theo đó yêu sách lịch sử của Bắc Kinh không có cơ sở pháp lý.Trên biển, Bắc Kinh không ngần ngại dùng biện pháp mạnh để áp đặt các đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc.

Phản ứng trước tuyên bố của ngoại trưởng Mỹ, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc Lục Khảng đã nêu đích danh Hoa Kỳ để chỉ trích, cho rằng « một quốc gia bên ngoài khu vực, chẳng hạn như Hoa Kỳ, nếu thực sự quan tâm đến hòa bình, ổn định và hạnh phúc của các dân tộc trong khu vực, thì nên tránh mọi hành động cố tình khiêu khích và gây rối”.

Theo giới phân tích, trên đây là lập trường cố hữu của Bắc Kinh vốn không muốn quốc tế can thiệp vào vấn đề Biển Đông để TQ dễ chèn ép các nước nhỏ trong khu vực. Ngược lại, Hoa Kỳ nhân danh nguyên tắc  tự do hàng hải đã liên tục cho tàu chiến qua lại trong vùng, và không ngần ngại mở các cuộc tuần tra vào bên trong vùng 12 hải lý các đảo và bãi đá TC đã chiếm cứ và quân sự hoá, để thách thức các yêu sách chủ quyền quá đáng của Bắc Kinh.

Đây là lần đầu tiên NT Ngoại trưởng Mỹ thời TT Trump, Ô Mike Pompeo khẳng định Mỹ sẽ bảo vệ Philippines nếu xảy ra “tấn công vũ trang” trên Biển Đông, lên án các hoạt động quân sự hóa của Trung Quốc trong khu vực.

Thời TT Obama, chính vì Mỹ không thi hành hiệp ước khi TC chiếm một phần bãi cát Hoàng Nham Scarborough mà TT Duterte uất ức, với thói quen phát ngôn mạnh miệng, đã lớn tiếng chỉ trích Hoa Kỳ, nói nặng TT Obama, bay qua Bắc Kinh tuyên bố ly khai Mỹ, khiến quan hệ với hai chánh quyền đồng minh lâu năm trở nên căng thẳng. Nhưng quân đội Phi vẫn thân thiện với quân đội Mỹ, sẵn sàng giúp nhau chống phiến loạn CS theo đường lối Mao trạch Đông.

Ngư dân lẫn quân đội Philippines thời gian qua thường khẳng định họ bị quấy rối bởi lực lượng an ninh hàng hải Trung Quốc trong vùng biển khu vực.

Thời TT Trump quân đội Mỹ, Hải Quân và Không quân Mỹ tuần tra sâu sát các nơi TC đã chiếm cứ một cách phi pháp, trở ngại cho tư do hàng hải. Trong năm nay, Mỹ đã tiến hành hai hoạt động tuần tra lần lượt ở Hoàng Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam. Mỹ còn cho tàu chiến đi vào Eo Biển Đài Loan, nâng cấp một cách thức tế với Đài Loan bất chấp nguyên tắc TC coi Đài Loan là một tỉnh của TC.

Bắc Kinh thường phản ứng giận dữ trước các hoạt động tuần tra của Mỹ và đồng minh trong vùng biển. Căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc có tăng chớ không giảm, Đồng minh Âu, Mỹ, Á của Mỹ thường điều động tàu chiến đến Biển Đông để bảo vệ tự do hàng hải. TC đã cô đơn trên thế giới lai bị cô lập trên vùng biển Á châu Thái bình dương. Trong khi Mỹ mở rộng vùng chiến thuật Thai Bình dương thành “ Ấn độ- Thái bình dương tự do rộng mở”./.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here