TỪ THƯỢNG ĐỈNH HOA KỲ – BẮC HÀN ĐẾN THỎA THUẬN THƯƠNG MẠI HOA KỲ – TRUNG QUỐC

0
102

Ảnh hưởng của Trung Quốc đối với Bắc Hàn chắc hẳn ai cũng biết, nhiều nhà bình luận và giới phân tích đang cố gắng tìm câu trả lời liệu có mối liên quan nào giữa các cuộc hội nghị thượng đỉnh Hoa Kỳ – Bắc Hàn đối với thỏa thuận thương mại Hoa Kỳ – Trung Quốc và một số vấn đề có liên quan đến quyền lợi của Trung Quốc? Chắc chắn là có, nhưng người ta không thể biết được nó ảnh hưởng đến mức độ như thế nào.

Nhìn lại hai cuộc gặp thượng đỉnh Trump – Kim

Một điểm khiến các nhà phân tích tò mò đó là trước và sau cuộc gặp thượng đỉnh giữa Hoa Kỳ và Bắc Hàn lần thứ hai tai Hà Nội (việt Nam), người ta ít được nghe giới truyền thông nhắc đến vai trò của Trung Quốc. Phải chăng Trung Quốc đã bị gạt ra ngoài lề? Nếu nghĩ Trung Quốc bị cho ra rìa thì e rằng nhiều người đã lầm. Có thể thấy rằng, các phái đoàn của  Bắc Hàn, và kể cả lãnh đạo Bắc Hàn không những một lần mà nhiều lần trước khi cuộc thượng đỉnh lần thứ nhất diễn ra đã phải thường xuyên đến tham vấn ý kiến của Trung Quốc.  Thậm chí, lãnh đạo Bắc Hàn còn dùng cả chuyên cơ của Trung Quốc để đi dự hội nghị thượng đỉnh. Chỉ một hành động này thôi, ngay một người mơ hồ về chính trị cũng hiểu thông điệp Trung Quốc “ngầm” gởi đi là gì. Nhưng, thông điệp Trung Quốc gởi đi hình như vô tác dụng đối với ông Trump, có khi còn bị phản ứng ngược, cụ thể là sau khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh Trump – Kim tại Singapore và không đạt kết quả như mong muốn, có thể nhiều người nghĩ rằng Hoa Kỳ phải có một động tác ‘xuống nước” chẳng hạn như thỏa thuận thương mại với Trung Quốc nhằm tìm kiếm sự giúp đỡ từ Trung Quốc để giải quyết vấn đề Bắc hàn. Thế nhưng, ông Trump đã làm Trung Quốc sững sờ. Cụ thể là ngày 15/6/2018, Tổng thống Donald Trump công bố áp mức thuế mới đối với khoảng 1.100 sản phẩm xuất khẩu của Trung Quốc, trong đó đợt đầu là 818 sản phẩm, gồm các loại ô tô, trị giá gần 34 tỷ USD, với mức thuế 25%. Đồng thời Mỹ cảnh báo sẽ áp thuế bổ sung nếu Trung Quốc dùng các biện pháp trả đũa.

Khi Trung Quốc đáp trả, thì ngày 19-6- 2018: Trong một động thái nhằm gia tăng  sức ép với Trung Quốc, Tổng thống Don- ald Trump tiếp tục công bố các kế hoạch  áp mức thuế suất 10% đối với gói hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc trị giá tới 200 tỷ USD nhằm đáp trả cái mà ông gọi là động thái “không thể chấp nhận” của Bắc Kinh khi tăng thuế đối với hàng hóa Mỹ….Những lời của ông Trump không chỉ là lời nói suôn mà là hành động cụ thể, và cuối cùng Trung Quốc đã phải xuống nước đề nghị đôi bên cùng ngồi lại để tìm giải pháp.Như vậy, chứng tỏ rằng chiến thuật dùng Bắc Hàn để neo giá với ông Trump là không ăn thua. Nhưng hình như Trung Quốc cũng chẳng có lá bài nào đắt giá hơn Bắc Hàn nên đành phải dùng lại, được mất như thế nào tính sau !

So với lần đầu thì lần này Trung Quốc có vẻ kín đáo hơn, nhưng hình như Trung Quốc vẫn cố tình để cho Hoa Kỳ và thế giới thấy rõ ảnh hưởng của Trung Quốc đôi với Bắc Hàn.

Cụ thể, một phái đoàn Bắc Hàn do Thứ trưởng Ri Kil-Song dẫn đầu đã rời Việt Nam vội vàng đi Trung Quốc ngay sau khi hội nghị thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ-Bắc Hàn kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, Reuters dẫn lại nguồn tin từ Thông tấn xã Trung ương Bắc Hàn cho biết hôm 28/2.

Hoa Kỳ có nhượng bộ để đổi lấy sự giúp đỡ của Trung Quốc.

Theo Washington Examiner, quyết định của Tổng thống Trump hôm 28/2, rời khỏi các cuộc đàm phán phi hạt nhân hóa với Bắc Hàn – có thể dẫn tới việc tổng thống ‘xiết chặt’ yêu cầu với Trung Quốc trong các cuộc đàm phán thương mại sắp tới. Tổng thống Trump cần sự giúp đỡ của Trung Quốc, nhằm buộc Bắc Hàn thực hiện một thỏa thuận, nhưng nếu các cuộc đàm phán đó bị đình trệ thì tổng thống có khả năng có những biện pháp không nhượng bộ về vấn đề thương mại với Bắc Kinh, các chuyên gia lưu ý.

“Bắc Hàn là vấn đề quan trọng về thương mại Trung Quốc”, học giả Derek Scissors, Viện Doanh nghiệp Mỹ cho biết – “Tổng thống đã nói, ‘Bạn biết đấy, nếu họ giúp tôi về vấn đề Bắc Hàn, tôi sẽ khoan nhượng cho họ về thương mại’ – Tôi nghĩ rằng tổng thống vẫn hài lòng với họ về vấn đề Bắc Hàn, nhưng nếu điều đó thay đổi, thỏa thuận sẽ gặp rắc rối”. Học giả Scissors đã  tóm tắt lại ý của ông Trump, theo Wash- ington Examiner.

“Tổng thống đã nói, các chính sách thương mại của ông với Trung Quốc là lý do tại sao Bình Nhưỡng sẵn sàng đàm phán bất cứ lúc nào. Tổng thống Trump cảm nhận được một cách mạnh mẽ rằng, Bắc Hàn đang chịu áp lực rất lớn từ Trung Quốc bởi những tranh chấp thương mại lớn của chúng tôi với chính phủ Trung Quốc”, ông Scissors cho biết trong một bài đăng tải trên Twitter hồi tháng Tám.

Hôm 28/2, Tổng thống Trump đã ca ngợi Trung Quốc là một “giúp đỡ lớn” về vấn đề Bắc Hàn, ngay cả khi ông đột ngột cắt ngắn lịch trình chuyến đi tới Việt Nam để đàm phán với Kim Jong Un trong Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Bắc Hàn tại Hà Nội. “Đôi khi bạn phải đi bộ. Và đây chỉ là một trong những thời điểm đó”, Tổng thống Trump nói với các phóng viên.

Theo ông Dimitar Gueorguiev, trợ lý Giáo sư khoa học chính trị, tại Đại học Syracuse, Bắc Kinh có “đòn bẩy” rất lớn đối với Bình Nhưỡng.

Tổng thống Trump mong đợi một thỏa thuận thương mại, hôm Chủ nhật ông đã tuyên bố rằng ông trì hoãn việc tăng thuế theo lịch trình đối với 200 tỷ đô la hàng hóa Trung Quốc. Điều này đã loại bỏ bớt một công cụ mà tổng thống đã gây áp lực lên Trung Quốc.

Tổng thống Trump dự kiến sẽ gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào khoảng tháng Ba để thảo luận về thương mại, sau khi ông đã gia hạn thời hạn ban đầu là ngày 1/3, để Trung Quốc đáp ứng các nhu cầu của Hoa Kỳ hoặc họ phải đối mặt với mức thuế cao hơn.

Quyết định của Tổng thống dừng cuộc đàm phán Bắc Hàn hôm 28/2 cũng cho thấy ông sẵn sàng tránh xa một thỏa thuận xấu, Gary Hufbauer, chuyên gia cao cấp tại Viện kinh tế quốc tế Peterson cho biết.

“Khi có tín hiệu, tổng thống Trump sẽ bước tới, và nếu ông ấy không hài lòng với nó,  ông ấy sẽ quay lại ngay. Tôi nghĩ đó có nghĩa là một tín hiệu gửi tới Trung Quốc cũng  như là Bắc Hàn”, theo ông Gary Hufbauer.

Phuong Nghi (tổng hợp)

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here