MỸ – TRUNG CÓ ĐẠT ĐƯỢC THỎA THUẬN VỀ VẤN ĐỀ THƯƠNG MẠI?

0
86

Trước và sau các cuộc đàm phán về vấn đề thương mại giới truyền thông thường hay dùng các từ ngữ như lạc quan, hay có tiến triển rất tốt, đã đạt được kết quả khả quan…nói như vậy có nghĩa rằng mọi việc vẫn còn đang mơ hồ. Song song đó, giới phân tích dự đoán rằng, sẽ khó đạt được thỏa thuận, vì Mỹ sẽ không đặt riêng vấn đề thương mại với Trung Quốc mà sẽ gộp chung nhiều vấn đề chẳng hạn như Biển Đông hay vấn đề Đài Loan…nói chung toàn là những vấn đề năm trong ‘lằn ranh đỏ”. Cón theo cách nói của Trung Quốc là “lợi ích cốt lõi”.
Chưa đàm phán đã không tin… !

Điển hình trong một diễn tiến mới đây, nghe nói phia Trung Quốc đề nghị mua thêm 30 tỷ USD hàng nông sản của Hoa Kỳ, trong khi đó Arlan Suderman, Trưởng bộ phận kinh tế
hàng hóa tại INTL FCStone, “Trung Quốc sẽ nói những gì cần phải nói để có được một thỏa thuận, nhưng yếu tố then chốt sẽ nằm trong phần xác minh và triển khai thỏa thuận”.

Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Sonny Perdue thì cẩn trọng hơn khi nói rằng, còn quá sớm để nhận định về việc Trung Quốc có thể mua những gì hoặc mua bao nhiêu theo thỏa thuận thương mại. Tóm lại, không riêng gì Hoa Kỳ mà nhiều nước trên thế giới khi thỏa thuận với Trung Quốc một điều gì đó thì có nghĩa là trên giấy tờ thì thế, nhưng cách giải thích để thực hiện thỏa thuận còn phải xem Trung Quốc “vui hay buồn”, nhưng thông thường thì “em nào” cũng bị Trung Quốc cho ‘ngậm đắng nuốt cay”.

Điển hình, trong một bài bình luận đăng trên nhật báo kinh tế Les Echos có một câu hỏi được đặt ra rằng «Trung Quốc đã lừa Mỹ và châu Âu như thế nào ở Tổ Chức Thương Mại Thế Giới ?»

Năm 2001, khi Trung Quốc được kết nạp vào định chế này, cả Hoa Kỳ lẫn Liên Hiệp
Châu Âu ngây thơ tin rằng Trung Quốc sẽ hướng đến nền kinh tế thị trường, phi
tập trung và tôn trọng các quy định của Tổ Chức Thương Mại Thế Giới – WTO. Thị
trường hơn 1 tỉ dân Trung Quốc chuộng hàng Mỹ và châu Âu sẽ được mở rộng.

Sau gần 20 năm, Mỹ và châu Âu mới tỉnh ngộ, thấy mình bị lừa. Cả hai đang trả giá
vì quá ngây thơ trước thực tế của thế giới Trung Hoa, theo nhận định của bài viết
trên Les Echos.

Những lời hứa, cam kết rất chặt chẽ mà tổng thống Mỹ Bill Clinton khẳng định nhận được từ phía Bắc Kinh, càng thúc ông nhiệt tình ủng hộ ứng viên Trung Quốc năm 1999. Tuy nhiên, từ khi chính thức được kết nạp, những lời hứa đó trở thành vô nghĩa vì Trung Quốc đi theo một hướng hoàn toàn khác của định chế WTO !

Tuy nhiên, tại sao lại phải để cho đến hôm nay, các nước mới nhận ra, câu trả lời có lẽ
nên để những người có trách nhiệm trả lời. Tóm lại, ngay khi ngồi vào bàn đàm phán phía Hoa Kỳ đã rất dè dặt, và không dám đặt trọn niềm tin vào lời hứa của Trung Quốc. Như vậy, thử hỏi làm sao mà nói lạc quan được .

Biển Đông và nhiều vấn đề khác sẽ được đặt trên bàn đàm phán

Hồi Trung tuần tháng 2/2019, Phó Tổng thống Mike Pence đã liệt kê chi tiết những
vấn đề mà Trung Quốc tiếp tục bị nhắm tới theo lập trường cứng rắn của ôngTrump

Cụ thể, tại một diễn đàn quốc tế của Liên minh châu Âu mang tên Hội nghị An ninh
Munich 2019 diễn ra từ ngày 15-17/2, Phó Tổng thống Mike Pence nói rằng thực trạng thương mại của Trung Quốc không phải là vấn đề duy nhất mà chính quyền
Trump nhắm tới.

“Khi chúng ta tụ họp ở đây, các cuộc đàm phán đang được tiến hành ở Bắc Kinh để xác định lại mối quan hệ thương mại giữa [hai nước] chúng tôi. Các cuộc đàm phán
của chúng tôi không chỉ là về tình trạng mất cân bằng thương mại”, Phó tổng thống
Pence phát biểu.

“Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump, Hoa Kỳ cũng đã nói rất rõ rằng Trung Quốc phải giải quyết các vấn đề lâu đời về trộm cắp tài sản trí tuệ, ép buộc chuyển giao công nghệ ép và các vấn đề mang tính chất cơ cấu khác ở Trung Quốc đã tạo gánh nặng cho nền kinh tế của chúng tôi và các nền kinh tế [khác] trên thế giới.”

Ông Pence tiếp tục liên kê “các vấn đề khác vẫn tồn tại”, bao gồm: tham vọng kiểm
soát của Trung Quốc ở Biển Đông gây tổn hại quyền tự do hàng hải trong khu vực,
thực trạng Bắc Kinh đặt ra ngoại giao bẫy nợ với các nước, can thiệp vào các vấn đề
chính trị nội bộ của các nước, và vi phạm nhân quyền đối với các nhóm thiểu số có
đức tin ở Trung Quốc.

Vị phó tổng thống ủng hộ tự do tín ngưỡng toàn cầu khẳng định: “Bắc Kinh biết lập
trường của chúng tôi là gì.” Ông tiếp tục: “Khi các cuộc thảo luận đang tiếp tục, Hoa Kỳ sẽ tiếp tục lập trường mạnh mẽ, đồng thời chúng tôi cũng sẽ tiếp tục hy vọng rằng chúng tôi sẽ có thể dùng bước đi đầu tiên này để xác định lại mối quan hệ của [hai nước] chúng tôi dựa trên sự tương hỗ lẫn nhau, tôn trọng lẫn nhau, và khi làm như vậy, điều đó sẽ tạo khả thi cho việc giải quyết các vấn đề khác, vì lợi ích của Hoa Kỳ, Trung Quốc và thế giới.”
Phó Tổng thống Pence nhấn mạnh Trung Quốc nếu muốn hiện diện trong tầm nhìn của Mỹ về khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do cởi mở, thì Bắc Kinh cần phải “tôn trọng chủ quyền các nước láng giềng của mình; tôn trọng thương mại tự do, công bằng và tương hỗ; tôn trọng nhân quyền và tự do”.

Lời cảnh báo của Phó Tổng thống Mike Pence được đưa ra như một thông điệp không thể rõ ràng hơn với Bắc Kinh, tại một diễn đàn có sự tham gia của hàng loạt các nhà lãnh đạo và giới chức phương Tây. Trong bài phát biểu của mình, ông Pence mô tả Tổng thống Trump là “một nhà vô địch” về ủng hộ quyền tự do và một nhà lãnh đạo mạnh mẽ bảo vệ đất nước.

Trước đó vào, hôm 11/2, một số truyền thông đưa tin rằng, Trung Quốc lên tiếng bày tỏ sự lạc quan vào các cuộc đàm phán thương mại với Hoa Kỳ, nhưng cũng tỏ ra tức giận về vụ tàu Hải quân Hoa Kỳ tuần tra ở Biển Đông, theo hãng tin Reuters.

Theo tờ Telegraph dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh nói tại cuộc họp báo thường nhật rằng các tàu này đã đi vào khu vực mà “không được phép của Trung Quốc”.

Trước đó, Reuters dẫn nguồn tin từ một quan chức Hoa Kỳ cho biết hai tàu chiến Mỹ đã đi vào khu vực gần các đảo mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông vào ngày 11/2, một động thái được cho là có nhiều khả năng “chọc giận” Bắc Kinh vào thời điểm mối quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang ngày càng căng thẳng vì tranh chấp thương mại. Quan chức giấu tên nói với Reuters rằng hai tàu khu trục tên lửa dẫn đường đã đi vào phạm vi 12 hải lý của Đá Vành Khăn, thuộc quần đảo Trường Sa, nơi Việt Nam và Philippines đều có tuyên bố chủ quyền.

Trung Quốc vào thế tiến thoái lưỡng nan !
Trong một diễn biến mới nhất, hôm 22/2, các nhà đàm phán thương mại hàng đầu của Mỹ và Trung Quốc đã kết thúc một tuần đàm phán.

Tuy nhiên, những người được báo cáo về các cuộc đàm phán nói có phần chắc sẽ phải cần thêm thời gian trong các cuộc đàm phán vì Trung Quốc kháng cự những đòi hỏi của Mỹ trong tuần này rằng Bắc Kinh phải có các bước cụ thể nhằm chấm dứt việc cưỡng ép chuyển giao công nghệ của Mỹ, hạn chế trợ cấp công nghiệp và các chính sách khác nhằm tạo lợi thế không công bằng cho các công ty Trung Quốc.

Nếu hai bên không đạt được thỏa thuận đến nửa đêm ngày 1 tháng 3, Tổng thống Mỹ
Donald Trump theo lịch trình sẽ tăng thuế lên 25 phần trăm từ mức 10 phần trăm đối
với 200 tỉ đôla hàng nhập khẩu của Trung Quốc vào Mỹ.

Cái khó của Trung Quốc ở đây sẽ không chỉ là ảnh hưởng bởi lệnh áp thuế mà Trung
Quốc có thể phải ‘hy sinh’cả cái gọi là “lợi ích cốt lõi”. Chẳng nói gì xa xôi khi cái gọi
là “sáng kiến một vành đai con đường” gì đó của Tập Cận Bình được truyền thông
hết lời ca ngợi, nhưng gần đây nghe nói rằng Trung Quốc sẽ để cho cái “sáng kiến”
đó tự sinh rồi âm thầm tự diệt !

Phương Nghi (tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here