NHẬT BẢN BẮT TAY VỚI NGA PHÒNG CHỐNG TRUNG CỘNG

0
138

Vi Anh

TT Trump từ khi tranh cử đến lúc làm tổng thống Mỹ đều muốn bắt tay với Nga, nhưng bị Dân Chủ đối lập và báo chí chống đối, bị cuộc điều tra Nga giúp khi tranh cử, nên chưa thực hiện được trong hai năm đầu chấp chánh. Tổng Thống Obama tiền nhiệm đã áp đặt các biện pháp chế tài để trừng phạt Nga sau khi Nga sát nhập bán đảo Crimea của Ukraine hồi năm 2014. Các cơ quan tình báo Mỹ tố cáo Nga can thiệp vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016, điều mà Nga nhiều lần bác bỏ. Một công tố viên đặc biệt đang tiến hành điều tra xem liệu chiến dịch vận động bầu cử của Tổng thống Trump có thông đồng với Moscow hay không, ông Trump đã bác bỏ cáo buộc này.

Nhưng khi TT Trump chiến tranh thương mại với Trung cộng (TC) rất căng thẳng và ồn ào, thì trong êm đềm Nhựt đồng minh thân cận và giàu  mạnh nhứt của Mỹ, mở chiến dịch ngoại giao với Nga, để tìm cách ký hiệp ước hòa bình, khép lại tranh chấp lãnh thổ kéo dài từ sau Thế chiến thứ 2 để hai nước cùng chống lại sức mạnh và ảnh hưởng của TC.

Chuyên gia Hiroyuki Akita phân tích trên báo Nikkei Asian Review của  Nhật đại ý như sau. Ý kiến của đa số chuyên gia cho rằng đã đến lúc Tokyo và Matxcơva vượt qua mối bất hòa “lãnh thổ” giữa Nhựt và Nga đã kéo dài hàng chục năm, đã quá đủ để tiến tới bình thường hóa. Chuyển biến này nếu thành đạt sẽ làm thay đổi cán cân địa lý chính trị Á châu theo hướng có lợi cho cả hai bên Nhựt và Nga và bất lợi cho TQ do mất một đối tác Nga mà TQ rất cần để tranh giành ảnh hưởng với Mỹ.

Các cố vấn thân cận của Thủ tướng Nhật cho biết Ông Shinzo Abe muốn chấm dứt tranh chấp và ký hiệp ước hòa bình với Nga trong 3 năm còn lại của nhiệm kỳ của Ông. Ông ấy cho rằng “Đây không phải là theo đuổi danh vọng hay công lao, nó thuộc về cảm giác trách nhiệm”.

Chiến lược của ông Abe là lấy lại đảo Habomai và Shikotan trước, sau đó tiếp tục thương lượng hai đảo Etorofu và Kinashiri. Điều này gần như đồng nghĩa Tokyo phải từ bỏ chủ trương đòi lại toàn bộ Lãnh thổ  phương Bắc (Nga gọi là quần đảo Nam Ku- ril), và nó sẽ ảnh hưởng đến uy tín của Thủ  tướng Nhật.

Về phía Nga, ông Putin cũng ở vào thế khó, nhượng đảo cho Nhật – dù chỉ 2 đảo nhỏ, sẽ vấp phải chỉ trích từ dư luận Nga. Hôm 17-12-2018, Ngoại trưởng Sergey Lavrov của Nga ra điều kiện là Nhật phải công nhận kết quả của Thế chiến thứ hai (tức công nhận chủ quyền của Nga với 4 đảo tranh chấp), trước khi hai nước có thể bắt đầu thương lượng.

Nhưng hiện tình đòi hỏi Nga rất cần phải giải toả bế tắc cuối cùng trong quan hệ với Nhật. Một mặt vì năng lực quân sự và sức ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực ngày càng tăng. Mặt khác mở rộng tương quan kinh tế với Nhật về lâu dài còn giúp Matxcơva giảm sự lệ thuộc vào Trung Quốc nữa. Còn Mỹ đứng sau Nhựt thấy kế hoạch Nhựt bắt tay với Nga cũng có lợi cho Mỹ, vì Nhựt đã lôi kéo Nga được về phe chống TC, điều mà TT Trump muốn làm nhưng chưa làm được.

Gút mắc trao đổi các đảo giữa Nhựt và Nga không có gì khó gỡ. Nếu ông Abe từ bỏ được mục tiêu đòi lại cả 4 đảo để theo đuổi quan hệ với Nga, ông Putin sẽ rất thuận lợi vì Matxcơva có thể dàn xếp vụ này với tối  thiểu nhượng bộ. Hai đảo Habomai và Shi- kotan chỉ tương đương 7% diện tích 4 đảo  tranh chấp cộng lại, do đó chính quyền Nga sẽ dễ thuyết phục công chúng hơn.

Ngoài ra, đây còn là dịp để Nga đặt thêm điều kiện. Trong chuyến thăm Nhật hồi đầu tháng 10/2018, ông Nikolai Patrushev – cố vấn của Tổng thống Putin, đã yêu cầu Tokyo phải hứa không cho quân đội Mỹ đồn trú trên hai đảo Habomai và Shikotan nếu chúng được trả lại.

Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu cũng đưa ra yêu sách tương tự với Tổng tham mưu trưởng Katsutoshi Kawano khi phái đoàn Lực lượng Phòng vệ Nhật công du đến Nga sau đó.

Theo các nguồn tin ngoại giao và an ninh Nhật, Thủ tướng Abe có 2 lý do để kết thúc sớm thỏa thuận bất chấp đòi hỏi của người Nga. Thứ nhất, Ông cho rằng thời gian càng trôi qua, Nhật càng bất lợi. Bốn hòn đảo đã ở trong tay Nga hơn 70 năm, nhiều người dọn đến đó sống và Matxcơva đã cho xây nhiều hạ tầng dân sự lẫn quân sự.Ông Abe nhận định thời gian càng trôi qua, người Nga càng có ít lý do để trả lại đảo, dù chỉ 1 chứ đừng nói 2.

Lý do thứ hai là tiềm năng hợp tác chiến lược với Nga. Matxcơva thừa hiểu Trung  Quốc đã trở nên mạnh và có sức ảnh hưởng hơn, dù không công khai nói ra. Một khi tranh chấp lãnh thổ giải quyết xong, Nhật và Nga có thể thắt chặt quan hệ đối ngoại và an ninh, đủ sức hóa giải bất cứ đe dọa tiềm tàng nào từ Trung Quốc.

“Tôi tin rằng Thủ tướng Abe cùng chia sẻ mối quan tâm này, rằng hiện trạng quan hệ bây giờ là không bình thường. Cả Nhật và Nga cùng muốn sửa chữa quan hệ, không chỉ vì chúng ta muốn thứ gì đó từ Nhật ở góc độ kinh tế” – ông Putin phát biểu trong cuộc họp báo thường niên ở Matxcơva tuần trước.

Nhìn chung, nếu tranh chấp lãnh thổ Nga – Nhật có bước đột phá, tương quan địa chính trị Á châu sẽ thay đổi đáng kể. Trong năm 2019, các thái độ và hành động của hai nước sẽ được quốc tế theo dõi sát khi các cuộc thương lượng chính thức bắt đầu. Ngoài ra, Mỹ cùng đồng minh và đối tác của Nhựt cũng có lợi khi Nga và Nhựt bắt tay ngăn trở TC ở Bắc Thái bình dương. Hợp tác Nhựt Nga sẽ làm Nga xa rời TQ. Nga sẽ không liên kết với TC để tái diễn Chiến tranh Lạnh. Nga không nhảy vào Biển Đông để giúp TC như đã có lần làm  như thế khi cùng TQ chống Mỹ ởÁ châu Thái bình dương.

Nhựt là đầu tàu của các nước Á châu đã từng bị TC xâm lấn biển đảo. Nhựt từng giúp đỡ kinh tế và phương tiện bảo vệ biển đảo khi những nước trong vùng bị TC xâm chiếm, xâm lấn.

Như VNCS, trong bối cảnh TC bạo ngược không ngừng xâm chiến biển đảo VN, dư luận chung của dân chúng VN trong ngoài nước VN cho rằng đi với Nhựt là đúng, là đại lợi. Về lịch sử nhiều tiền nhân VN như Kỳ ngoại Hầu Cường Để, Ô Phan bội Châu và các sĩ phu VN cũng từng vận động phong trào Duy Tân, Đông Du để chống thực dân Pháp.Văn Hoá Nhựt là Đông Phương gần gũi với VN.

Nhựt có những mối lo về an ninh biển như VN vì cùng bị TC tranh giành biển đảo như VN. Cùng mối lo hai nước dễ gần gũi nhau. Về kinh tế, Nhựt là đệ tam siêu cường kinh tế, chỉ sau Mỹ và TQ thôi. Nhựt là nước đầu tư nước ngoài lớn thứ 2 tại Việt Nam với tổng cộng 2.494 dự án với tổng số vốn lên tới gần 36,9 tỷ USD. Về an ninh, Nhựt giúp VN và cộng tác quốc phòng một cách cụ thể và thiết thực, chớ không phải bằng lời nói suông. Như đã viện trợ và giao cho Vùng Cảnh sát biển 2 của VN tàu CSB 6001 (Syokaku), là chiếc tàu đầu tiên trong số 3 tàu Nhựt viện trợ không hoàn lại cho VN, nhằm nâng cao năng lực cho Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam. Nhựt và VN đang nâng cấp đối tác chiến lược hồi tháng Ba, năm 2014.

Nhựt bây giờ có đạo luật “ phòng vệ tập thể” có quyền đưa quân ra ngoại quốc và viện trợ quân sự cho các nước bạn. Nhựt là đồng minh chí thiết, được Mỹ tin cậy nhứt ở Á châu. Do uy tín đó, Nhựt là nước có liên minh chặt chẽ với Úc, Ấn, Phi, Mỹ. Những đồng minh này giúp rất nhiều cho Mỹ trong chiến lược chuyển trục quân sự về Á châu Thái bình dương.Và con đường vững chắc nhứt để VNCS trở thành đồng minh với Mỹ, là đi qua ngõ Nhựt./.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here