BIỂN ĐÔNG MỘT TRONG NHỮNG ĐIỂM NÓNG TRONG NĂM 2019

0
245

Không còn nghi ngờ gì nữa, ít nhất là trong thời điểm hiện nay, tổng thống Trump xem Trung Quốc là “đối tượng” mà Hoa Kỳ cần quan tâm.

Cứ nhìn lại những gì mà ông Trump đã đối xử với Trung Quốc từ khi ông chính thức trở thành chủ nhân Tòa  Bạch Ốc. Từ việc phớt lờ Tập Cận Bình, đến việc đặt lại vấn đề “một Trung Quốc”, xây mới trụ sở “đại sứ quán” Hoa Kỳ tại Đài Loan, hay quan tâm đặc biệt đến các du học sinh Trung Quốc trong đó có một số là gián điệp, và mới đây nhất là khai  mào cuộc chiến thương mại với Trung Quốc…Nhìn chung, toàn là những vấn đề nhạy cảm đối với Trung Quốc.

Tuy nhiên, có một sự kiện mà người dân Việt Nam nói riêng và người dân các quốc gia có tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc rất quan tấm đó là vấn đề biển Đông. Câu hỏi đặt ra là, Hoa Kỳ sẽ làm gì tại biển Đông?

Chắc chắn, Hoa Kỳ sẽ không để Trung Quốc biến biển Đông thành ‘ao làng’. Nhưng, cũng cần nhấn mạnh ở đây, nhiều nước có tranh chấp với Trung Quốc trên biển Đông đừng mơ hồ nghĩ rằng, Hoa Kỳ sẽ giúp các quốc gia này giữ biển Đông. Chẳng giúp bạn miễn phí, điều này càng rõ nét hơn dưới ‘triều đại’ của ông Trump. Cứ nhìn hàng loạt các hiệp ước mà ông Trump đòi xem xét lại, trong đó rất nhiều hiệp ước Mỹ ký với đồng minh ‘thân thiết” đều bị ông Trump bới lên xem lại…nói như thế đủ thấy ông Trump đang đặt nặng quyền lợi quốc gia là trên hết.

Do đó, nếu Hoa Kỳ quan tâm đến biển Đông đó là vì quyền lợi của chính Hoa Kỳ chứ không phải vì quốc gia khác.

Nếu nhìn một cách công bằng, ông Trump làm điều này là đúng bởi vì ông là tổng thống Hoa Kỳ, và ông đang bảo vệ quyền lợi của quốc gia Hoa Kỳ.

Trở lại vấn đề biển Đông

Hai chuyên gia Paul B. Stares và Megan Geckle của Trung tâm Hành động Dự phòng Hoa Kỳ (CPA) mới đây đã thực hiện một cuộc thăm dò, bằng cách hỏi ý kiến của hàng trăm chuyên gia chính sách đối ngoại của Mỹ thông qua việc đề nghị đánh giá 30 tình huống mà CPA cho rằng Mỹ nên thực hiện trong 12 tháng của năm mới (năm 2019)

Đối với mỗi câu hỏi, CPA đề nghị các chuyên gia đánh giá không chỉ khả năng xảy ra tình huống, mà còn đánh giá tác động tiềm năng của các vấn đề đối với lợi ích của Hoa Kỳ. Hai chuyên gia Stares và Gekle cho rằng với cách làm như vậy sẽ có thể tìm ra được những rủi ro tiềm ẩn đối với nước Mỹ.

Sau khi phân tích, hai chuyên gia tổng kết được 5 vấn đề mà Hoa Kỳ cần quan tâm trong năm tới dựa trên nội dung tương tác với các chuyên gia.

Ưu tiên một là:Biển Đông và Đài Loan

Đây là vấn đề được quan tâm nhất trong  mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Trong năm qua, Hoa Kỳ đã liên tục cho tàu chiến và máy bay di chuyển trên Biển Đông (tháng 3, 5, 9 và 11) để khẳng định quyền tự do hàng hải và hàng không trên vùng biển này bất chấp các phản đối từ Bắc Kinh. Vào cuối tháng 9, tàu USS Decatur đã gần như đụng độ với một tàu chiến Trung Quốc khi tàu Mỹ đang di chuyển trong vùng biển thuộc quần đảo Hoàng Sa….

Không phải bây giờ Hoa Kỳ mới quan tâm đến vấn đề biển Đông, từ các đời tổng thống trước Hoa Kỳ đã quan tâm đến vấn đề biển Đông. Nhưng, có thể theo suy nghĩ và cách nhìn cũng như hoàn cảnh của từng giai đoạn lịch sử các vị tổng thống tiền nhiệm đã chưa quan tâm đúng mức về vấn đề biển Đông, chính điều đó đã tạo cơ hội cho Trung Quốc xây dựng biển Đông thành một căn cứ chiến lược cho riêng mình. Khi lên cầm quyền, trong một cuộc phỏng vấn độc quyền ngày 23/2/2017 với hãng tin Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng nhiều chuyện xảy ra dưới thời cựu tổng thống Barack Obama “đáng lẽ không nên xảy ra”.

“Một trong số đó là việc xây dựng các tổ hợp quân sự ngay giữa Biển Đông. Đừng quên rằng tôi chỉ mới làm tổng thống 4 tuần. Đây là điều đã bắt đầu và xảy đến cách đây 3 năm, khi đó bạn ở vị thế tốt hơn để thương lượng so với hiện tại. Tôi không vui vì điều này”, ông Trump nói. Rõ ràng, ngay thời điểm đó, ông Trump ít nhiều đã  quan tâm đến vấn đề biển Đông. Sau đó, vấn đề biển Đông đã được ông Trump quan tâm nhiều hơn, và đã có những động thái quyết đoán hơn.

Biển Đông vị trí chiến lược?

Biển Đông từ lâu đã được các cường quốc xem là con đường huyết mạch về giao thương. Ngoài ra, biển Đông cũng được xem là nguồn dự trữ dầu tiềm năng của thế giới.

Chẳng thế mà cố vấn An ninh Mỹ John Bolton mới đây lên tiếng cảnh báo Trung Quốc đã lợi dụng trật tự thế giới quá lâu trong khi Hoa Kỳ đã thất bại trong việc đối phó với Trung Quốc. Ông đồng thời cũng nói đến khả năng Mỹ sẽ hợp tác khai thác dầu khí ở Biển Đông dù có Trung Quốc hay không.

Ông John Bolton không nói cụ thể Mỹ sẽ hợp tác khai thác với nước nào trong số các quốc gia đòi chủ quyền ở Biển  Đông bao gồm Việt Nam, Philippines, Ma- laysia, Brunei, Đài Loan.  Ông John Bolton nói điều này trong cuộc phỏng vấn của chương trình Hugh Hewitt nổi tiếng của Mỹ hôm 11/10/2018vừa qua. Ông John Bolton nói rằng sẽ có thêm những khai thác tài nguyên thiên nhiên ở vùng Biển Đông dù có hợp tác với Trung Quốc hay không. “Họ cần phải biết rằng họ không thể đạt được sự đã rồi tại khu vực này. Đây không phải là một tỉnh của Trung Quốc và sẽ không bao giờ là một tỉnh của Trung Quốc”, Cố vấn An ninh John Bolton nói.

Phát biểu của giới chức cao cấp chính phủ Mỹ được đưa ra sau khi có tin cho biết Hoa Kỳ có kế hoạch có những phô diễn sức mạnh ở Biển Đông vào đúng thời điểm Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Philippines.

Các quốc gia có tranh chấp với Trung Quốc nên làm gì để bảo vệ quyền lợi trên biển Đông?

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Philippine – Delfin Lorenzana, ông tin rằng tiếng nói đồng lòng của 5 quốc gia Đông Nam Á nhằm khẳng định chủ quyền tại Biển Đông đủ mạnh để khiến Trung Quốc phải nghe, theo Inquirer.net

“Vấn đề của Asean là chúng ta không kiên  quyết chống lại Trung Quốc”, ông Lorenza- na nói trong một cuộc phỏng vấn phát sóng  đêm Giáng sinh trên đài ABS-CBN News Channel. Trung Quốc vẫn khăng khăng rằng những tuyên bố chủ quyền trong lịch sử của họ tại Biển Đông không thể bị thay thế bởi bất kỳ thỏa thuận quốc tế nào, kể cả Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (Unclos).

Ông Lorenzana cho hay, khi ông nhắc lại với Đại sứ Trung Quốc tại Philippines Triệu Giám Hoa: “Bắc Kinh là một bên ký kết Unclos”, Triệu ráo hoảnh: “Unclos không liên quan gì tuyên bố [chủ quyền] trong lịch sử của chúng tôi”.

Một thông điệp rất rõ ràng, tất cả những gì Trung Quốc từng hứa và từng ký chỉ là những lời ‘hứa suôn’ và những văn bản  mà quan chức Trung Quốc từng đặt bút ký với các nước Asean ‘hoàn toàn vô giá trị’ theo cách giải thích của Trung Quốc trong tương lai.

Con đường duy nhất muốn bảo vệ lãnh thổ quốc gia, các nước Asean phải đoàn kết và phải có chung một tiếng nói…Đừng hy vọng hay ỷ lại vào người khác khi chính mình chưa tự cố gắng .

Phuong Nghi (tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here