TRUNG QUỐC ĐEM KIỂU “NGOẠI GIAO XÃ HỘI ĐEN” ĐẾN APEC

0
462

Lần  đầu  tiên  trong  lịch  sử  20  năm  thành  lập,  hội  nghị  thượng  đỉnh  APEC  kết  thúc  hôm  Chủ  nhật  17/11/2018  đã  không  ra  được  thông  cáo  chung,  chỉ  vì  sự  phản  đối  của  một  thành  viên  duy  nhất  –  đó  là  Trung  Quốc.  Hội  nghị  thất  bại,  nhưng  các  quan  chức  Trung  Quốc  lại  vỗ  tay  vang  dội,  trước  sự  ghét  bỏ  của  những  nhà  ngoại  giao  các  nước  khác.  Đó  là  ghi  nhận  của  nhà  báo  Josh  Rogin,  được  tờ  Washington  Post  gởi  đến  Papua  New  Guinea  để  tường  thuật  về  APEC.Nhưng  đó  chỉ  là  sự  kiện  cuối  cùng  trong  suốt  một  tuần  lễ  qua.  Đoàn  đại  biểu  chính  thức  của  Trung  Quốc  đã  trình  diễn  một  loạt  những  màn  mà  nhà  báo  Rogin  đánh  giá  là  hung  hăng,  dọa  nạt,  hoang  tưởng  và  kỳ  quặc,  nhằm  cố  gắng  khống  chế,  gây  áp  lực  lên  nước  chủ  nhà  cũng  như  tất  cả  các  thành  viên  khác,  để  rốt  cuộc  họ  phải  chiều  theo  yêu  cầu  của  Bắc  Kinh.Một  quan  chức  Mỹ  có  trách  nhiệm  trong  các  cuộc  đàm  phán  nói  với  tác  giả  :  «  Điều  này  gần  như  đã  trở  thành  thông  lệ  trong  các  quan  hệ  chính  thức  của  Trung  Quốc  :  đó  là  ngoại  giao  cuồng  loạn.  Họ  vòng  vo  cứ  như  họ  đã  là  chủ,  và  cố  đạt  cho  được  những  gì  mình  muốn  thông  qua  dọa  nạt  ».Ngay  cả  trước  khi  hội  nghị  thượng  đỉnh  bắt  đầu,  và  còn  tiếp  tục  cho  đến  lúc  bế  mạc,  quan  chức  Trung  Quốc  lợi  dụng  mọi  cơ  hội  để  ép  buộc  thô  bạo  hoặc  phá  bĩnh  nước  chủ  nhà  Papua  New  Guinea  (PNG)  và  các  thành  viên  khác.  Chiến  thuật  của  Trung  Quốc  bao  gồm  cả  thói  côn  đồ  với  truyền  thông  quốc  tế,  xông  vào  các  tòa  nhà  chính  phủ  dù  không  ai  mời,  phủ  đầy  thủ  đô  Port  Moresby  bằng  các  khẩu  hiệu  tuyên  truyền  cho  Bắc  Kinh,  và  thậm  chí  rất  có  thể  đã  tấn  công  tin  học  để  chặn  thông  điệp  của  phó  tổng  thống  Mike  Pence,  trưởng  phái  đoàn  Hoa  Kỳ.

Nước  chủ  nhà  phải  yêu  cầu  kéo  cờ  Trung  Quốc  xuống

Tác  giả  Josh  Rogin  tháp  tùng  ông  Pence,  và  thượng  đỉnh  APEC  là  chặng  cuối  của  vòng  công  du  châu  Á,  gồm  Nhật  Bản,  Úc,  Singapore  –  nơi  diễn  ra  hội  nghị  thượng  đỉnh  ASEAN.  Chặng  dừng  ở  PNG  là  cuộc  so  găng  giữa  ông  Pence  và  Tập  Cận  Bình.  Chủ  tịch  Trung  Quốc  đã  có  mặt  ở  Port  Mo-resby  nhiều  ngày  trước  đó  trong  chuyến  viếng  thăm  chính  thức.Nỗ  lực  «tấn  công  quyến  rũ»  của  Trung  Quốc  hiển  hiện  khắp  mọi  nơi.  Phái  đoàn  từ  Hoa  lục  đã  treo  kín  cờ  Trung  Quốc  trên  các  con  đường  của  Port  Moresby  cho  chuyến  thăm  của  họ  Tập.  Chính  phủ  PNG  yêu  cầu  gỡ  những  lá  cờ  này  xuống  trước  thượng  đỉnh  APEC.  Các  quan  chức  Trung  Quốc  cuối  cùng  đã  tháo  xuống,  nhưng  sau  đó  lại  thay  thế  bằng  những  lá  cờ  màu  đỏ  vững  chải,  gần  như  giống  y  với  quốc  kỳ  Trung  Quốc,  chỉ  không  có  những  ngôi  sao  vàng  mà  thôi.Một  biểu  ngữ  khổng  lồ  treo  dọc  theo  một  đường  phố  chính,  ca  ngợi  sáng  kiến  «  Một  vành  đai,  một  con  đường  »  của  Trung  Quốc  «  không  chỉ  là  con  đường  của  hợp  tác  và  đôi  bên  cùng  có  lợi,  mà  còn  là  con  đường  của  hy  vọng  và  hòa  bình».  Trong  bài  phát  biểu  ở  APEC,  ông  Pence  đã  gọi  đó  là  «một  vành  đai  siết  chặt»  và  «con  đường  một  chiều».Động  thái  thị  uy  đầu  tiên  của  Trung  Quốc  là  cấm  tất  cả  báo  chí  quốc  tế  dự  cuộc  gặp  của  ông  Tập  với  các  nhà  lãnh  đạo  tám  nước  Thái  Bình  Dương.  Các  nhà  báo  từ  khắp  khu  vực  đã  lặn  lội  đến  để  dự  sự  kiện,  và  chính  phủ  PNG  đã  cấp  phép  cho  họ.  Nhưng  quan  chức  Trung  Quốc  đã  chận  không  cho  các  phóng  viên  vào  trong  tòa  nhà,  chỉ  cho  báo  chí  nhà  nước  từ  Hoa  lục  đưa  tin.  Một  viên  chức  Mỹ  gọi  đây  là  «cú  đá  vào  lưới  nhà»,  vì  sau  đó  các  nhà  báo  chỉ  có  thể  viết  về  cách  đối  xử  thô  bạo  của  Trung  Quốc  mà  thôi.

Xông  vào  bộ  Ngoại  Giao,  la  ó  trong  phòng  họp…

Từ  đó  trở  đi,  mọi  việc  trở  nên  tồi  tệ  hơn.  Hôm  thứ  Bảy  1/11,  ông  Tập  và  ông  Pence  là  hai  diễn  giả  chính  thức  cuối  cùng,  trong  buổi  thảo  luận  công  khai  của  hội  nghị.  Hai  ông  phát  biểu  trên  một  chiếc  tàu  neo  ở  bờ  biển,  trong  khi  đa  số  phóng  viên  ở  trên  bờ,  tại  Trung  tâm  báo  chí  quốc  tế.  Nhưng  năm  phút  sau  khi  phó  tổng  thống  Pence  bắt  đầu  nói,  mạng  internet  ở  Trung  tâm  báo  chí  đã  bị  sập,  có  nghĩa  là  hầu  hết  các  nhà  báo  chẳng  nghe  được  gì,  nên  không  thể  tường  thuật  trực  tiếp.Ngay  khi  ông  Pence  vừa  kết  thúc  bài  diễn  văn,  internet  ở  Trung  tâm  báo  chí  lại  hoạt  động  như  có  phép  lạ.  Một  viên  chức  Mỹ  nói  với  tác  giả,  dù  không  chắc  Trung  Quốc  là  thủ  phạm,  đang  điều  tra  xem  điều  gì  đã  xảy  ra.  Một  viên  chức  khác  hỏi  :  «  Internet  có  trục  trặc  gì  với  diễn  giả  trước  ông  Pence  không  ?  »  (Chẳng  có  gì).  «  Và  diễn  giả  đó  là  ai  ?  »  (Chính  là  ông  Tập).Câu  chuyện  sau  đó  còn  trở  nên  quái  lạ  hơn.  Phía  sau  hậu  trường,  các  nước  thành  viên  thảo  luận  kịch  liệt  về  bản  thông  cáo  chung.  Phái  đoàn  Trung  Quốc,  không  hài  lòng  với  diễn  tiến  cuộc  đàm  phán,  đã  đòi  gặp  ngoại  trưởng  PNG.  Tuy  nhiên,  ông  từ  chối  gặp,  vì  không  muốn  ảnh  hưởng  đến  sự  trung  lập  của  nước  chủ  nhà  trong  hội  nghị  thượng  đỉnh.Quan  chức  Trung  Quốc  không  chấp  nhận  sự  chối  từ  này.  Họ  đến  bộ  Ngoại  Giao,  xông  thẳng  vào  văn  phòng  của  ngoại  trưởng,  yêu  cầu  ông  phải  gặp  họ.  Ngoại  trưởng  PNG  đành  phải  gọi  cảnh  sát  đến  tống  cổ  những  vị  khách  không  mời  ra  khỏi  tòa  nhà.  Tất  cả  các  nhà  ngoại  giao  đã  có  trò  chuyện  với  nhà  báo  Josh  Rogin  tại  PNG  đều  sững  sờ  trước  hành  động  của  Trung  Quốc.  Nhưng  đó  chưa  phải  đã  hết.Các  cuộc  đàm  phán  tiếp  diễn  cho  đến  Chủ  nhật  17/11,  và  thái  độ  tệ  hại  của  phái  đoàn  Trung  Quốc  vẫn  tiếp  tục.  Quan  chức  Trung  Quốc  bị  ám  ảnh  về  bản  thông  cáo  chung  cho  đến  nỗi  họ  bắt  đầu  thúc  đẩy  tổ  chức  những  cuộc  gặp  từng  nhóm  nhỏ  các  nước  bên  lề  hội  nghị.  Trong  các  phiên  họp  chính  thức,  đoàn  Trung  Quốc  la  ó  ầm  ĩ  những  nước  nào  «âm  mưu»  chống  lại  Bắc  Kinh.  Theo  các  viên  chức  Mỹ,  không  có  đại  biểu  nào  khác  trong  phòng  họp  la  hét  một  cách  bất  nhã  như  thế.Cuối  cùng,  toàn  bộ  20  quốc  gia  đều  đồng  thuận  với  thông  cáo  chung,  trừ  Trung  Quốc.  Phái  đoàn  Trung  Quốc  phản  đối  chủ  yếu  câu:  «  Chúng  tôi  đồng  ý  chống  lại  chủ  nghĩa  bảo  hộ,  trong  đó  bao  gồm  mọi  hoạt  động  thương  mại  không  công  bằng».  Họ  cho  rằng  đây  là  nhằm  điểm  mặt  chỉ  tên  Trung  Quốc.

Vỗ  tay  nhiệt  liệt  mừng  hội  nghị  APEC  thất  bại  !

Trong  phiên  thảo  luận,  các  quan  chức  Trung  Quốc  có  thái  độ  chống  đối,  phát  biểu  dài  dòng  chán  ngắt,  dù  biết  rằng  thời  gian  hạn  hẹp  và  các  nhà  lãnh  đạo  thế  giới  còn  phải  lên  phi  cơ  về  nước.  Khi  thời  gian  đã  hết,  và  thế  là  hội  nghị  thượng  đỉnh  chính  thức  thất  bại,  phái  đoàn  Trung  Quốc  trong  gian  phòng  gần  bên  địa  điểm  đàm  phán  chính  đã  vỗ  tay  ào  ào  như  sấm  động  !Tác  giả  Josh  Rogin  rút  ra  ba  kết  luận  từ  vở  bi  hài  kịch  những  sai  lầm  của  chính  quyền  Trung  Quốc.  Trước  hết,  họ  hành  xử  một  cách  ngày  càng  vô  liêm  sỉ  và  thô  bạo.  Điều  này  đặc  biệt  đúng  đối  với  những  nước  nhỏ  ở  khu  vực  Ấn  Độ  –  Thái  Bình  Dương,  như  Papua  New  Guinea,  vốn  đang  ngập  ngụa  trong  các  dự  án  và  gánh  trên  vai  những  món  nợ  khổng  lồ.Thứ  hai,  tính  chất  hoang  tưởng  và  siêu  nhạy  cảm  trong  phần  lớn  thái  độ  của  Trung  Quốc,  là  dấu  hiệu  rõ  ràng  chứng  tỏ  Bắc  Kinh  cảm  thấy  đang  bị  Hoa  Kỳ  và  đồng  minh  đe  dọa.  Đó  là  điều  mà  người  Mỹ  cần  ý  thức  khi  thương  lượng  với  Trung  Quốc.Cuối  cùng,  việc  Bắc  Kinh  hành  xử  theo  cung  cách  làm  các  nước  khác  xa  lánh  –  một  điều  đi  ngược  lại  với  quyền  lợi  của  chính  Trung  Quốc  –  cho  thấy  những  hành  động  chính  thức  của  Trung  Quốc  được  kiểm  soát  từ  trên  đỉnh  xuống,  và  thường  cản  trở  những  quyết  định  đúng  đắn.  Ngay  cả  khi  phái  đoàn  Trung  Quốc  thấy  rằng  chiến  thuật  của  mình  phản  tác  dụng,  họ  cũng  không  có  quyền  thay  đổi.Theo  tác  giả,  đó  cũng  là  hình  ảnh  của  chính  quyền  Trung  Quốc  ngày  nay  :  ngạo  mạn,  thiếu  tự  tin,  thiếu  kiềm  chế,  không  còn  muốn  chứng  tỏ  sẽ  tôn  trọng  các  quy  định  của  cộng  đồng  quốc  tế  từ  nhiều  thập  niên  qua.  Đối  mặt  với  thực  tế  ấy  như  thế  nào,  đây  là  cuộc  tranh  luận  mà  thế  giới  cần  phải  nghiêm  túc  khởi  đầu  ngay  từ  bây  giờ.

heo RFI

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here