CUỘC CHIẾN THƯƠNG MẠI HOA KỲ VÀ TRUNG QUỐC CÓ SỚM CHẤM DỨT?

0
467

Ngày 15/11/2018, giới truyền thông đồng loạt đưa tin, chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc có  tiến triển bất ngờ. Theo đó, Trung Quốc hồi đáp yêu cầu cải cách thương mại của Mỹ  Hãng Reuters dẫn 3 nguồn tin giấu tên của chính phủ Mỹ nhận định rằng, động thái này của Trung Quốc có thể là khởi đầu tốt cho các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, giới truyền thông “thòng” thêm một câu rằng, các nguồn tin này không cho biết Trung Quốc có nhượng bộ trước những đòi hỏi của Chính quyền Tổng thống Trump hay không. Trước thông tin từ phía Mỹ nhận phản hồi từ Trung Quốc, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc Gao Feng cho biết hai nước đã nối lại đàm phán cấp cao sau thời gian dài gián đoạn. Phía Bộ Tài chính Mỹ cũng cho biết một phái đoàn do Bộ trưởng David Malpass dẫn đầu đã thảo luận các vấn đề thương mại với phía Trung Quốc thông qua video conference vào hôm 13/11. Tuy nhiên, nội dung cuộc đàm phán không được công bố. Những thông tin tiến bộ liên tiếp về cuộc Chiến tranh thương mại, vốn từng bị đình trệ suốt thời gian qua, mở ra hy vọng cho việc giải quyết tranh chấp giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Cuộc điện đàm “dài và rất tốt” giữa ông Trump và ông Tập hồi đầu tháng được xem là cú huých mạnh mẽ với những tiến triển của cả hai nước…. Đó chỉ là nhận định của một số hãng tin, hay vài đài truyền hình hoặc một số nhà phân tích…nhưng không có nghĩa là tất cả mọi người đều đồng tình với họ. Vẫn còn có những tiếng nói và nhận định khác biệt, chúng tôi xin nêu ra một số ý kiến để độc giả cùng tham khảo.

Trung Quốc chỉ hứa nhưng chưa chắc đã thực hiện

Một số hãng tin mới đây cũng dẫn lời một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng  thống Mỹ Donald Trump xác nhận với Reuters rằng Trung Quốc hồi đầu tuần đã gửi  một văn bản phản hồi các yêu cầu cải cách thương mại do Mỹ đưa ra để hai nước có thể bắt đầu đàm phán chấm dứt chiến tranh thương mại. Tuy nhiên, quan chức này cho biết sự phản hồi đó của Trung Quốc nhiều khả năng sẽ không giúp tạo ra đột phá trong cuộc trao đổi giữa tổng thống Trump và Tập Cận Bình bên lề hội nghị G-20 vào cuối tháng. Tài liệu Trung Quốc đưa ra có 142 mục, chia làm ba phần, gồm những vấn đề Trung Quốc sẵn sàng thương lượng để có thêm hành động, những vấn đề họ đang xử lý và những vấn đề mà họ cho là “bất khả xâm phạm”. Theo quan chức giấu tên này, việc Trung Quốc đưa ra câu trả lời bằng văn bản cho những yêu cầu của Mỹ sau nhiều tháng từ chối là một tín hiệu tốt, nhưng đây không phải là dấu hiệu đáng lạc quan, một phần là do Bắc Kinh từng nhiều lần hứa hẹn về cải cách kinh tế và thương mại nhưng không thực hiện. Các quan chức Mỹ vẫn đang nghiên cứu danh sách do Trung Quốc cung cấp, nhưng nhiều khả năng kịch bản tốt nhất nó có thể mang lại cho cuộc gặp thượng đỉnh giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc lần tới là việc thỏa thuận tiếp tục trao đổi  và tuyên bố tranh chấp thương mại giữa hai nước đang đi theo chiều hướng tốt hơn. Giới quan sát cho rằng điều này cho thấy văn bản mà Trung Quốc đưa ra không phải là những nhượng bộ mà Mỹ yêu cầu Bắc Kinh cần có để chấm dứt chiến tranh thương mại. Không có gì bảo đảm rằng đề nghị này của Trung Quốc đủ thỏa mãn để tổng thống Trump không thực hiện lời đe dọa tăng thuế 25% đối với hơn 250 tỷ USD hàng hóa nước này từ đầu năm 2019.

Hoa Kỳ sẽ làm gì nếu thỏa thuận thương mại bất thành

Trong bài viết đăng trên The Hill, Peter Harrell, chuyên gia tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS), cho rằng việc áp thuế với những mặt hàng còn lại và tăng thuế với những mặt hàng cũ không phải là vũ khí duy nhất mà Trump có thể tung ra để tiếp tục gây sức ép với Trung Quốc trong  chiến tranh thương mại. – Vũ khí mới thứ nhất mà Trump đang nắm trong tay chính là việc tăng cường truy tố các điệp viên, tin tặc Trung Quốc có hành vi xâm nhập, đánh cắp sở hữu trí tuệ của Mỹ. Từ đầu tháng 10, Bộ Tư pháp Mỹ đã đưa ra ít nhất ba hồ sơ truy tố hành vi ăn cắp quyền sở hữu trí tuệ của công dân Trung Quốc và dẫn độ một trong những gián điệp từ Bỉ về Mỹ để xét xử. – Vũ khí thứ hai là tung ra những đòn trừng phạt mới nhắm vào các công ty hưởng lợi từ công nghệ bị ăn cắp từ Mỹ. Bộ Thương mại Mỹ trong thực tế đã hạn chế các công ty Mỹ làm ăn với một nhà sản xuất con chip của Trung Quốc bị cáo buộc đánh cắp các bí mật thương mại. – Vũ khí thứ ba là thi hành điều luật vừa được thông qua để tăng cường hoạt động giám sát đầu tư nước ngoài vào Mỹ và kiểm soát việc xuất khẩu một số công nghệ hiện đại nhất định của Mỹ, chẳng hạn như trí tuệ  nhân tạo và phương tiện không người lái, tới Trung Quốc và các đối thủ cạnh tranh khác. Điều luật này sẽ hạn chế khả năng Bắc Kinh thu được những công nghệ tối tân của Mỹ để làm lợi cho họ. – Vũ khí cuối cùng mà chính quyền ông Trump có thể tung ra là sử dụng chính sách ngoại giao của mình để vận động các đồng minh, đối tác cùng ủng hộ Washington trong cuộc chiến thương mại với Bắc Kinh.  Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthiz- er gần đây đã trao đổi với các đại diện châu  Âu và Nhật để cùng xây dựng một biện pháp đối phó tập thể với Trung Quốc. Lighthizer cũng là người đã thêm “điều khoản thuốc độc” vào hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ mới, trong đó yêu cầu Canada và Mexico phải thông báo cho Mỹ trước khi bắt đầu các cuộc đàm phán thương mại song phương với Trung Quốc. Nếu quốc gia nào vi phạm điều khoản này có thể sẽ bị loại khỏi hiệp định. Chuyên gia Harrell đánh giá những đòn đánh mới này sẽ giáng trực tiếp vào các công ty Trung Quốc và những quan chức dung dưỡng cho hành vi vi phạm các quy tắc thương mại với Mỹ. Chúng cũng phát đi thông điệp rõ ràng rằng chính sách thực sự của Mỹ là buộc Trung Quốc phải chấm dứt các hành vi bất công, chứ không phải đơn thuần là biện pháp bảo hộ thương mại.

Thay lời kết

Trong một diễn biến mới nhất hôm thứ sáu (16/11) tổng thống Donald Trump cho biết rằng ông có thể sẽ không áp đặt thêm thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, sau khi Bắc Kinh gửi cho Hoa Kỳ một danh sách các biện pháp mà họ sẵn sàng thực hiện để giải quyết các mối căng thẳng thương mại. Tuy nhiên, Tổng thống Trump nói rằng ông chưa chấp nhận danh sách này vì đã có “bốn hoặc năm điều quan trọng” không nằm trong danh sách 142 điều của Trung Quốc. Nhưng, ông hy vọng rằng các điều còn thiếu sẽ được giải quyết trong các thỏa thuận dự kiến đạt được với Trung Quốc. Như vậy, cũng có thể nói rằng tất cả vẫn còn đang nằm trên giấy, và với bản chất của chính quyền Trung Quốc không có gì bảo đảm rằng, Bắc Kinh sẽ thực hiện đúng cam kết.

Phuong Nghi (tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here