CUỘC CHIẾN THƯƠNG MẠI: TRUNG QUỐC BỊ BUỘC PHẢI LÊN “VÕ ĐÀI”

0
529

Ngày 13/9, hãng Reuters đưa tin một ngày sau khi cố vấn kinh tế Tòa Bạch Ốc cho biết chính quyền Mỹ đã đề nghị Trung Quốc tái khởi động các cuộc đàm phán, tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump rất tự tin tuyên bố rằng, Washington không chịu bất kỳ sức ép nào để có được thỏa thuận thương mại với Bắc Kinh. Ông Trump viết trên mạng xã hội Twitter: “Chúng tôi không chịu bất kỳ sức ép nào để có được một thỏa thuận với Trung Quốc, chính họ mới chịu sức ép phải tạo ra thỏa thuận với  chúng tôi. Các thị trường của chúng tôi đều đang tăng cao, trong khi (thị trường) của họ đang sụp đổ. Chúng tôi sẽ sớm thu về hàng tỷ (USD) thuế và sản xuất sản phẩm nội địa…” Nói một cách công bằng, sự tự tin của tổng thống Trump chưa hẳn đã là sự hài lòng của những người khác. Điển hình là nhiều doanh nghiệp, một số cơ quan truyền thông  đã chỉ trích chính sách “Nước Mỹ là số một” của ông Trump. Tuy nhiên ở đây phải thừa nhận một điều, kể từ khi cuộc chiến thương mại nổ ra, kinh tế Mỹ đã tăng trưởng mạnh nhất trong gần 4 năm qua, cụ thể theo báo cáo mới nhất của Bộ Thương mại Hoa Kỳ hôm 27/7/2018, tăng trưởng GDP Mỹ quý II là 4,1%. Đây là mức tăng mạnh nhất kể từ quý III/2014. Tăng trưởng GDP quý I được điều chỉnh lên 2,2% so với mức thông báo trước đó là 2%. Ngoài chi tiêu của doanh nghiệp và người tiêu dùng, xuất khẩu tăng cùng chi tiêu chính phủ Mỹ tăng cũng giúp thúc đẩy GDP quý II. Tiêu dùng cá nhân tăng 4%, đầu tư của doanh nghiệp tăng 7,3%, còn chi tiêu chính phủ liên bang tăng 3,5%. Tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ xuống dưới 4%, nghĩa là con số thất nghiệp thấp nhất trong 17 năm qua. Đây là nhưng con số rất ấn tượng dưới “triều đại” của tổng thống Trump. Như vậy, có thể nói rằng, không loại trừ khả năng, Trung Quốc đang dùng mọi thủ đoạn để thoát ra khỏi cuộc chiến thương mại mà họ không mong muốn.

Ông Trump dưa vào đâu để dành chiến thắng trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc?

Cho đến giờ phút này, có thể thấy rất rõ cách ứng xử của Trung Quốc trong cuộc chiến này. Vào ngày 6/7/2018, Hoa Kỳ “khai hỏa” cuộc chiến thương mại với Trung Quốc, vào cuối tháng 8/2018, Hoa Kỳ lại tiếp tục áp thuế 25% lên hàng hóa của Trung Quốc. Mặc dù, Trung Quốc cũng ra lệnh đáp trả, nhưng từ đầu “cuộc chiến”, Trung Quốc chưa lần nào dám đơn phương áp đặt trước lệnh trừng phạt áp thuế với hàng hóa của Hoa Kỳ, mà chỉ dám chống trả theo kiểu “vuốt đuôi”. Hay nói một cách khác, Trung Quốc “vừa đánh vừa sợ đau”, nhưng bị Mỹ  buộc phải “đeo găng và lên võ đài”. Câu hỏi đặt ra tại sao, trong khi Trung Quốc  rất hung hăng với nước khác, nhưng lại phải “khép nép” trước đối thủ Hoa Kỳ. Lý thuyết của ông Trump khá đơn giản: Hiện Mỹ xuất chưa tới 200 tỷ USD hàng hóa sang Trung Quốc, trong khi Trung Quốc xuất sang Mỹ khoảng trên 500 tỷ USD hàng hóa, chênh lệch khoảng trên 300 tỷ USD. Vì vậy, nếu Mỹ áp thuế hàng hóa Trung Quốc trong vòng 200 tỷ USD, Bắc Kinh có thể đáp trả tương ứng, nhưng nếu Washington áp thuế trên 200 tỷ USD hàng hóa, Trung Quốc lại chẳng thể nâng thêm.

Trung Quốc rơi vào thế chống hay không chống cũng đều chết

Khoan nói đến những tác động về kinh tế như dòng vốn đầu tư bị thất thoát, các doanh nghiệp nước ngoài và kể cả của Trung Quốc đang tìm cách “cuốn gói” rút ra khỏi Trung Quốc để tránh “tai bay vạ gởi”… Chỉ riêng trong lãnh vực giải quyết nạn thất nghiệp cũng có thể làm cho Trung Quốc phải điêu đứng. Theo hãng tin Bloomberg dẫn một báo cáo hôm 11/9 của các chuyên gia kinh tế tại JPMorgan Chase cho biết, nếu Mỹ áp thuế bổ sung 25% lên thêm 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc và chính quyền Bắc Kinh đáp trả bằng cách phá giá đồng Nhân dân tệ thêm 5% cộng thêm áp thuế bổ sung vào hàng hóa Mỹ, nước này sẽ mất đi khoảng 700.000 việc làm. Tuy nhiên, nếu Trung Quốc không trả đũa Mỹ, số lao động Trung Quốc bị mất việc có thể lên tới con số 3 triệu người. Bản báo cáo còn nhấn mạnh những ảnh hưởng lớn hơn mà nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ phải hứng chịu từ cuộc chiến thuế quan với Mỹ, đặc biệt khi nước này đang rơi vào tình cảnh gánh một “núi” nợ khổng lồ và kinh tế đang sa sút.

Đối mặt với áp lực chi phí do biện pháp đánh thuế của Mỹ lên hàng hóa Trung Quốc, các nhà sản xuất đang bắt đầu chuyển dây chuyền sản xuất ra khỏi Trung Quốc sang các thị trường có chi phí rẻ hơn. “Mọi thứ sẽ còn tồi tệ hơn. Nếu Mỹ áp thuế bổ sung 25% lên toàn bộ hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và Trung Quốc cũng đáp trả bằng mức thuế như đã công bố, nước này sẽ mất đi 5,5 triệu việc làm và tăng trưởng GDP sẽ bị hụt 1,3%”, báo cáo của JPMorgan Chase viết. Tác động của cuộc chiến thuế quan đối với thị trường việc làm của Trung Quốc hiện vẫn được cho là vẫn còn nằm trong tầm kiểm soát, nhưng tỷ lệ thất nghiệp tăng có thể trở thành mối mối lo chính sách của Bắc Kinh. Nếu tỷ lệ thất nghiệp tăng mạnh, điều đó sẽ làm thay đổi chức năng phản ứng chính sách và nhiều khả năng Trung Quốc sẽ dịch chuyển về phía nới lỏng chính sách. “Nếu Mỹ tiếp tục leo thang cuộc chiến thuế quan, ảnh hưởng đối với Trung Quốc sẽ càng lớn”, báo cáo của JPMorgan Chase viết. Đồng Nhân dân tệ giảm giá sẽ giúp Trung Quốc vượt qua được những cú sốc trên. Trong trường hợp xấu nhất, với 5 triệu người mất việc, biện pháp lựa chọn phá giá đồng Nhân dân tệ 12% trong năm 2019 so với mức cuối năm 2018 sẽ bù đắp lại những tác động đối với GDP và thu hẹp con số mất việc xuống còn 900.000 người, báo cáo nhận định. Tuy nhiên, bước đi này sẽ lại dẫn tới việc 332 tỷ USD tiền vốn tháo chạy khỏi Trung Quốc, tiêu tốn hơn 1/10 kho dự trữ ngoại hối của nước này. Đây có thể là một tình huống mà các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc muốn né tránh sau bài học vào năm 2015 khi đồng Nhân dân tệ cũng bị phá giá khiến hàng trăm tỷ USD chảy ra khỏi nước này.

Phuong Nghi (tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here