CUỘC CHIẾN THƯƠNG MẠI HOA KỲ – TRUNG QUỐC: BAO GIỜ CHẤM DỨT ?

0
710

Câu trả lời là chưa có hồi kết, và đang có dấu hiệu leo thang khi trong một diễn tiến mới nhất, tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã không ngần ngại vỗ mặt Bắc kinh rằng “Họ muốn thảo luận nhưng thành thật mà nói thì lúc này không phải là thời điểm thích
hợp. Đã có sự không công bằng trong nhiều năm và nhiều thập kỷ nên giờ chưa phải lúc bàn đến. Nhưng cuối cùng chúng tôi cũng sẽ đạt được thỏa thuận với Trung Quốc”. Trong bối cảnh đó, chắc chắn cả hai quốc gia Mỹ – Trung phải kiếm đường
“thoát hiểm” cho mình khi cuộc chiến thương mại đang có dấu hiệu tiếp tục gia tăng. Một trong những con đường “thoát hiểm” mà theo giới bình luận, đó là Hoa Kỳ sẽ thỏa thuận thương mại với Mexico, Canada và EU, trong khi đó Trung Quốc sẽ tìm đến cái gọi là “sáng kiến một vành đai một con đường” và xem đó là cứu cánh.
“Tối kiến: vành đai một con đường” có nguy cơ phá sản
Ngày 27/08/2018 trong hội nghị sơ kết 5 năm về cái gọi là «Một vành đai, một con đường» tại Bắc Kinh, người cầm đầu chính quyền Trung Quốc Tập Cận Bình huênh hoang rằng : «Một vành đai, một con đường là sáng kiến hợp tác kinh tế, chứ không phải là một liên minh địa chính trị hay quân sự. Đó là một tiến trình mở rộng, chứ không phải nhằm lập ra một quỹ đạo riêng hay một Câu lạc bộ Trung Quốc ». Nói chung, Tập Cận Bình đã dùng tất cả những từ ngữ không thể tốt đẹp hơn để bôi lên cái gọi là “Một vành đai, một con đường” Mặc cho họ Tập “tô son trét phấn” lên cái sáng kiến do Tập đẻ ra. Thủ tướng Malaysia – Mahathir Mohamad trong chuyến công du Bắc Kinh tuần trước đã hủy bỏ ba dự án cơ sở hạ tầng trị giá 22 tỉ đô la do Trung Quốc đầu tư, gồm một tuyến đường sắt, hai đường ống dẫn khí đốt, với lý do không trả nổi nợ. Ông Mahathir cũng tố cáo «chủ nghĩa thực dân mới», tuy không gọi thẳng tên Trung Quốc. Trong khi đó, người đứng đầu Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cảnh báo rằng các khoản vay thiếu bền vững cho các dự án hạ tầng thông qua sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc có thể khiến nhiều quốc gia mắc kẹt trong bẫy nợ. Lời cảnh báo của lãnh đạo ADB cũng đồng điệu với những lo ngại của Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Christine Lagarde về các chính sách tài chính rủi ro. Hồi tháng 4, người đứng đầu của IMF nói tại một hội nghị ở Trung Quốc rằng BRI có thể mang lại gánh nặng nợ nần lớn hơn cho những quốc gia đang bị nợ công bủa vây. Theo báo cáo hồi tháng 3 của Trung tâm Phát triển Toàn cầu (CGD, trụ sở ở thủ đô Washington – Mỹ), nhận định khoảng 23 nước đối mặt nguy cơ cao về nợ nần xuất phát từ BRI. Trong số này, 8 quốc gia thuộc diện đáng lo ngại gồm Pakistan, Djibouti, Maldives, Lào, Mông Cổ, Montenegro, Tajikistan và Kyrgyzstan. Theo chuyên gia Jan Weidenfeld của Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator (Đức), nhận định, nhiều nước đã tỉnh ngộ sau những hy vọng ban đầu rằng BRI có thể đổ tiền vào những dự án hạ tầng mới. Thế nhưng, Bắc Kinh thực ra chỉ dán nhãn lại một số dự án hiện tại thành một phần của BRI. “Có rất nhiều hứa hẹn đầu tư và cấp vốn và rất ít trong số đó thực sự mang đến kết quả” – ông Weidenfeld chỉ rõ. Giáo sư Moon Heung Ho, giáo sư trường đại học Hanyang ở Seoul nhận định : «Bắc Kinh đã thất bại trong chính sách ngoại giao với lân bang, do các nước láng giềng đang lo ngại về sự can thiệp của Trung Quốc ». Theo ông, Trung Quốc cần cố gắng xây dựng lại lòng tin trong khu vực. Nói chung là nhiều nước đã “sáng mắt” sau khi hợp tác với Trung Quốc, và họ đang nỗ lực để tìm đường tháo lui
Hoa Kỳ đạt thỏa thuận thương mai với nhiều nước
Ngày 27/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định Mỹ đã đạt được một “thỏa thuận thật sự tốt” với Mexico về Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) sửa đổi, và cho biết các cuộc đàm phán với Canada sẽ sớm được tiến hành. Ông Trump nhận định thỏa thuận thương mại với Mexico rất đặc biệt đối với các nhà sản xuất và nông trại. Mexico đã cam kết ngay lập tức bắt đầu mua bán các nông sản nhiều nhất có thể. Trước đó, sau khi Mỹ và Mexico hoàn tất các cuộc đàm phán song phương về việc sửa đổi NAFTA, trên mạng Twitter, Tổng thống Nieto cho biết đã có cuộc điện đàm với Thủ tướng Canada Justin Trudeau, trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Canada tái tham gia tiến trình đàm phán với mục tiêu hoàn tất các cuộc đàm phán ba bên trong tuần này về NAFTA phiên bản mới. Nhà lãnh đạo Mexico cũng để ngỏ khả năng một thỏa thuận thương mại cuối cùng với Mỹ và Canada có thể đạt được trong tuần này. Cùng ngày, Ngoại trưởng Canada Chrystia Freeland cho biết nước này được khuyến khích bởi những tiến triển của đàm phán NAFTA giữa các đối tác và sẽ tiếp tục tham gia đàm phán thỏa thuận này, song sẽ chỉ ký kết một thỏa thuận mới có lợi cho Canada. Việc đạt được thỏa thuận về hướng sửa đổi NAFTA được xem là một chiến thắng quan trọng cho Tổng thống Trump trong cuộc chiến tranh thương mại hiện nay giữa Hoa Kỳ và một số nước.
Trước đó, hồi cuối tháng 7/2018, nguy cơ chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) tạm lắng sau khi 2 bên đạt được một thỏa thuận mà trong đó hướng tới mục tiêu không áp thuế, không rào cản và không bảo hộ, đồng thời tránh làm leo thang căng thẳng trong tranh chấp thương mại. Theo thỏa thuận vừa đạt được, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Ủy ban Châu Âu (EC) Jean-Claude Juncker thỏa thuận rằng, Mỹ và Liên minh châu Âu sẽ giảm bớt rào cản và đẩy mạnh hoạt động trao đổi các mặt hàng thép, nhôm, sản phẩm công nghiệp, dịch vụ hóa chất, dược phẩm, các sản phẩm y tế… Liên minh châu Âu cũng đồng ý tổ chức các cuộc đàm phán thương mại sâu rộng về việc mua đậu nành và khí thiên nhiên hóa lỏng từ Mỹ. Ngoài ra, hai bên sẽ cùng nhau nỗ lực để cải tổ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và tìm ra giải pháp cho mức thuế đối với các mặt hàng kim loại mà Mỹ đã áp đặt trước đó.
Chỉ còn đối thủ Trung Quốc
Cũng như khi vừa nhậm chức tổng thống Hoa Kỳ, ông Trump gọi điện cho các lãnh đạo trên thế giới thậm chí là cả Đài Loan, thế nhưng ông Trump phớt lờ Trung Quốc. Và trong cuộc chiến thương mại này cũng thế, Hoa Kỳ “rộng cửa” với các nơi, chỉ riêng Trung Quốc cánh cửa vẫn đóng. Và hành động này khiến cho người ta được phép suy đoán rằng, cuộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ hứa hẹn
nhiều gay cấn, và cũng không loại trừ cái “ngai vàng” mà Tập dày công đổ “bê tông” có thể cũng bị đổ ….

Phuong Nghi (tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here