Dân Pohnpei bất bình tàu Việt Nam đến ăn trộm

0
278

Một con hải sâm báo. Loài này khá dễ nhận dạng với những đốm da cam phủ khắp thân mình tròn căng mềm mại. Nó phun ra những sợi màu trắng dính chắc như keo, một cơ chế phòng vệ được kích hoạt khi nó bị quấy nhiễu.

Cầm nắm sinh vật vô hại này có thể khiến người ta cảm thấy khó chịu mà buông nó xuống vì chất dính cứng đầu, nhưng điều này không làm nản lòng những người mà Peter ngư dân Pohnpei vừa nhắc tới – những ngư dân Việt Nam vượt hàng ngàn cây số để tới đây bắt trộm các loài hải sâm cao giá.

Tình trạng này gia tăng cường độ trong những năm gần đây, với hơn 100 người Việt Nam, đại đa số đến từ tỉnh Quảng Ngãi, bị đảo quốc nhỏ bé và biệt lập ở tây Thái Bình Dương này bắt giữ và kết tội.

Dù nhà chức trách chưa bắt giữ tàu cá nào từ Việt Nam bắt trộm hải sâm trong vùng biển của họ, nhưng ở đây trên đảo Pohnpei, cái tên Việt Nam giờ được nhắc tới bằng nỗi lo ngại và bất an.

Gắn bó với biển hàng chục năm qua, ông nói nghề đánh cá giờ không mang về cho ông nhiều thu nhập nữa và ông đã chuyển sang làm nông, trồng chuối và khoai môn. Ông nói giờ ông ra biển câu cá một, hai ngày mỗi tuần.

Đối với ông, những người Việt Nam này đơn giản là những kẻ trộm đến nhà ông lấy những thứ vốn không thuộc về họ. “Tôi nghĩ chuyện này không đúng vì tôi không muốn ai ăn cắp thứ gì đó,” ông nhấn mạnh. “Họ cần có giấy phép đánh bắt hoặc xin phép nước của chúng tôi.”

Những người dân địa phương đều nói họ có biết về những vụ ngư dân Việt Nam đến bắt trộm hải sâm và đều tỏ thái độ tiêu cực về chuyện này. Và đó là một vấn đề sát sườn đối với những người như bà Mariana.

Hải sâm là loài sinh vật biển thân dài hình ống sống trên đáy biển, rất được ưa chuộng ở những thị trường Châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Việt Nam, Singapore và Malaysia. Chúng thường được phơi khô để làm thuốc hoặc được chế biến thành những món cao lương mỹ vị.

Nhu cầu tiêu thụ to lớn là động lực thúc đẩy những thị trường và hoạt động khai thác hải sâm. Có khoảng hơn 20 loài được khai thác ở các đảo Thái Bình Dương. Giá cả một kilogram dao động từ vài chục cho tới hàng trăm – thậm chí gần 2.000 đôla đôla ở Hong Kong – tùy theo loài, kích cỡ sản phẩm và chất lượng chế biến.

Nhà chức trách Liên bang Micronesia nói khó mà đánh giá được đầy đủ tác động của tình trạng tàu cá Việt Nam đánh bắt hải sâm trái phép trong vùng biển của nước này nếu chỉ dựa trên những tàu bị bắt giữ. Với vùng biển rộng hàng triệu kilômét vuông trong khi chỉ có vài ba tàu tuần tra, đảo quốc này lo ngại quy mô của hoạt động này và những tổn hại kinh tế do nó gây ra có thể còn lớn hơn nữa.

Nhưng ông Pangelinan nói phí tổn cụ thể nhất là khoản tiền hơn 200.000 đôla mà nước ông phải gánh chịu trong hai, ba năm qua liên quan tới hoạt động tuần tra, giám sát ngoài khơi cũng như chăm lo cho những nhu cầu cơ bản của những người Việt Nam trong lúc họ bị câu lưu.

Với nguồn tài nguyên thiên nhiên ít ỏi, Liên bang Micronesia lệ thuộc gần như hoàn toàn vào ngành ngư nghiệp và nông nghiệp để sinh tồn. Cơ sở vật chất thiếu thốn, hạ tầng giao thông kém phát triển và sự cô lập giữa đại dương khiến tiềm năng du lịch bị hạn chế.

Ellen Jean Ehsa hào hứng mô tả cách thức mà ngư dân trên đảo khai thác và duy trì nguồn hải sâm. Họ chỉ lấy phần ruột của loài hải sâm được gọi là “werer” trong tiếng địa phương để làm thức ăn, và vứt phần thân xuống biển. Họ nói nó sẽ tự tái tạo cơ quan nội tạng và tiếp tục sinh tồn.

Nhưng cô Ehsa, chủ một chợ có bán những chai ruột hải sâm, đưa ra một lý do khác nữa lý giải vì sao người ta không bắt sạch loài sinh vật này để tiêu thụ.

“Những người già nói rằng hải sâm giữ cho biển sạch sẽ,” cô nói trong khi bận bịu ghi chép sổ sách và nhập số liệu vào máy tính. “Chúng ăn những thứ mà cá không ăn, những thứ độc hại.”

Ông Eugene Joseph, Giám đốc của tổ chức phi chính phủ Hội Bảo tồn Pohnpei, nói chức năng làm sạch này của hải sâm còn giúp kìm hãm sự sinh sôi của tảo gây hại cho hệ sinh thái và cân bằng quá trình axít hóa đại dương. Vì thế ông nói rằng phương thức khai thác của những người Việt Nam là không bền vững, có tác động tiêu cực đối với hệ sinh thái.

“Chúng tôi có một phần trăm đất liền và 99 phần trăm đại dương. Chỉ như thế thôi cũng khiến người ta hiểu được biển cả quan trọng với chúng tôi đến mức nào, kể cả những nguồn tài nguyên như hải sâm và những thứ khác.”

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here